Ooit vaste klant Verstappen zou bijna vergeten waar het kantoor van de stewards zit

We beginnen bij de basis, want er wordt weinig stilgestaan bij de werkelijke voorwaarden van het puntensysteem. Strafpunten zijn punten die de stewards toekennen op de superlicentie van een (Formule 1-)coureur. Zo'n superlicentie is het racebewijs dat rijders nodig hebben om überhaupt deel te mogen nemen aan competitief autoracen. Ze staan los van de werkelijke straffen op de baan (tijdstraffen en gridstraffen) en komen bij serieuze overtredingen bovenop deze straffen. Voor het veroorzaken van een aanvaring, het van de baan drukken van een concurrent, roekeloos rijden of het negeren van vlaggen kan de wedstrijdleiding punten toebedelen.

Het idee achter het sinds 2014 bestaande systeem is dat elk incident op zichzelf beoordeeld wordt, maar dat de FIA ook bijhoudt welke coureurs meer dan eens de grenzen opzoeken. Wie zich keer op keer misdraagt, bouwt een dossier op. Dat dossier kent een harde bovengrens, want wanneer een coureur twaalf strafpunten verzamelt, volgt automatisch een schorsing van één Grand Prix. Wanneer de rijders dat toch vrij stevige getal naderen, zie je dan ook vaak een gedragsverandering: ze zijn zich maar al te bewust dat een volgende overtreding kan betekenen dat ze een wedstrijd missen, en dat wil niemand.

Interessant aan dit systeem is dat die periode van twaalf maanden niet over een kalenderjaar geldt, maar een rollende termijn is. Elk strafpunt blijft exact twaalf maanden op de licentie staan, en verdampt daarna weer. Zo slepen coureurs dus punten van het ene seizoen mee naar het volgende. Daarom kan een coureur dus ook midden in het jaar strafpunten verliezen. De oudste punten vallen weg wanneer de termijn van een volledig jaar verstreken is.

Dat een coureur ook werkelijk tot twaalf punten komt, is een hoge uitzondering. In ruim tien jaar tijd is het één coureur geweest die ook echt een schorsing opliep via dit systeem. Die coureur draagt de naam Kevin Magnussen. In 2024 moest hij de Grand Prix van Azerbeidzjan aan zich voorbij laten gaan nadat een straf op Monza hem over de twaalf strafpunten heen tilde. Dat dit in één decennium slechts één keer voorgekomen is, geeft wel aan dat dit systeem vooral als afschrikmiddel uitstekend dient, en vrijwel nooit als handhavende methode.

Een kanttekening die verwarring voorkomt, want aan de superlicentie hangen twee verschillende puntensystemen, is dat coureurs ook kwalificatiepunten kunnen verzamelen. Deze punten zijn juist positief, want talenten kunnen ze verzamelen om toe te mogen treden tot bepaalde raceklassen. Over drie seizoenen moeten ze er minimaal veertig verzamelen in de opstapklassen (de Formule 2 levert er bij een titel veertig op, de Formule 3 dertig, enzovoort) om überhaupt een licentie te mogen aanvragen. De strafpunten waar we het hier over hebben zijn het tegenovergestelde, namelijk minpunten voor wangedrag. De twee systemen raken elkaar op precies één plek. Wie een kampioenschap met een eigen strafpuntensysteem uitrijdt zónder ook maar één strafpunt op te lopen, krijgt twee kwalificatiepunten cadeau. Netjes rijden wordt dus ook beloond.

Terug naar de aanleiding. Dat Verstappen nu op nul staat, is wat je een ommekeer mag noemen. De Nederlander stond de voorbije jaren bekend als een trouwe klant van de stewards, met telkens een handvol punten op zijn naam en periodes waarin hij ook wel eens op moest passen om geen schorsing binnen te hengelen. De laatste drie punten stamden van de touché met Russell in Spanje van vorig seizoen en die lopen op 1 juni af, na het Canadese Grand Prix-weekend. Daarmee veegt Verstappen zijn lei volledig schoon.

Op zich is dit best een bijzonder gegeven, want Verstappen wist tegen het einde van 2025 nog wel een spannende titelstrijd te voeren met rivaal Lando Norris. Wanneer het om de wereldtitel gaat, toont Verstappen altijd nét dat beetje extra agressie. Dat is er vorig jaar dus in mindere mate uitgekomen, wat getuigt van volwassenheid in Verstappens rijstijl of meer kalmte bij hem. Bij een mislukte bandenstrategie van Red Bull Racing in Barcelona werd het Verstappen vorig jaar nog even te veel, maar daarna bewaarde hij elk weekend de rust.

Op weg naar Canada was het Oliver Bearman die de meeste punten op zijn naam had staan. Met tien strafpunten zat hij redelijk dicht bij een schorsing, al zijn er in Montreal wel weer twee vervallen. De Haas-rijder bouwde dit dossier op met diverse incidenten, waaronder safety protocol breaches, het veroorzaken van aanvaringen, gevaarlijk rijden en het oneerlijk behalen van een voordeel. De gedeelde tweede plek wordt bezet door Lance Stroll en Andrea Kimi Antonelli, die voornamelijk op de bon geslingerd werden voor gevaarlijk rijden en het veroorzaken van crashes.

Het strafpuntensysteem verschuift voortdurend het risicoprofiel van de coureurs. Bearman kan nu weer ademen nadat er enkele punten weggevallen zijn, maar twee incidenten op rij drukken hem weer richting die schorsingsgrens. Het aantal punten op zich is belangrijk, maar de timing van de overtredingen ook. Er zijn gelukkig weinig coureurs op de huidige grid die het zo bont maken als Magnussen in zijn actieve jaren deed.

Voor Verstappen is de boodschap na 1 juni verfrissend simpel. Met een schone lei hoeft hij zich voor het eerst in tijden totaal geen zorgen te maken wanneer hij een binnenbocht induikt. Niet dat dat met zo weinig strafpunten als hij het afgelopen jaar had überhaupt een probleem was, maar toch. Mocht Red Bull op wonderbaarlijke wijze toch nog de topvorm terugvinden, dan kan Verstappen er met gestrekt been in. Het is echter nog maar de vraag of het de Oostenrijkse renstal, dit jaar of in de nabije toekomst, gaat lukken.