Voormalig teambaas kritisch op moderne F1-teambazen: "Er kan maar één paus zijn"

Ook ziet Szafnauer een verschuiving in het type mensen dat tot teambaas wordt benoemd. Steeds vaker komen leidinggevenden voort uit een technische achtergrond, bijvoorbeeld als race-engineer. Volgens de Amerikaan betekent technische kennis echter niet automatisch dat iemand ook alle kwaliteiten bezit om een complete Formule 1-organisatie te leiden. Voor een succesvolle teambaas zijn volgens hem juist management, besluitvorming en het samenbrengen van verschillende afdelingen minstens zo belangrijk.

Szafnauer vraagt zich daarom af welke vaardigheden tegenwoordig precies van een teambaas worden verwacht. "Het lijkt erop dat teambazen tegenwoordig vaker voormalige race-engineers zijn", stelt hij in de High Performance Racing-Podcast. "Sommige race-engineers hebben, met alle respect, andere soorten vaardigheden dan wat volgens mij nodig is om een succesvolle teambaas te zijn." Daarmee benadrukt hij dat het leiden van een Formule 1-team volgens hem veel verder gaat dan alleen begrijpen wat er technisch met een raceauto gebeurt.

Voor Szafnauer staat vooral vast dat er uiteindelijk één duidelijke eindverantwoordelijke moet zijn. "Ik denk dat je één persoon moet hebben die voor alles verantwoordelijk is en bij wie uiteindelijk alles terechtkomt", legt hij uit. Daarbij haalt hij een uitspraak aan die hij zelf gebruikte toen de managementstructuur bij Aston Martin veranderde. "Toen Martin Whitmarsh binnenkwam, zei ik het al: er kan maar één paus zijn. Je kunt er geen twee hebben."

Die situatie bij Aston Martin vormt voor Szafnauer een belangrijk voorbeeld. Hij was daar zelf zowel CEO als teambaas, maar zag zijn positie veranderen nadat Whitmarsh als Group CEO werd aangesteld. "Binnen een paar weken nam hij het grootste deel van mijn verantwoordelijkheden over", vertelt Szafnauer. "Ongeveer tachtig procent. Vervolgens kon ik mij bezighouden met die twintig procent rond het circuit. Toen dacht ik: je kunt geen twee pausen hebben."

De twee konden volgens Szafnauer persoonlijk prima met elkaar overweg, maar verschilden sterk in hun manier van leidinggeven. "Hij is een geweldige, nette man, maar we zijn gewoon verschillend", zegt hij over Whitmarsh. "We hebben verschillende managementstijlen. Ik luister graag en probeer informatie te verzamelen. Martin praat graag. Hij kan je voor een vergadering van een uur binnenhalen om informatie van jou te krijgen, maar vervolgens praat hij zelf 58 minuten en heb jij er twee."

Juist vanwege die ervaring vindt Szafnauer dat verantwoordelijkheid en bevoegdheid niet van elkaar gescheiden mogen worden. Een teambaas staat immers ook publiekelijk vooraan wanneer de prestaties tegenvallen. Wanneer diegene vervolgens maar over een beperkt gedeelte van de organisatie zeggenschap heeft, ontstaat volgens hem een problematische situatie. "Als je die functie hebt, ben je publiekelijk verantwoordelijk", benadrukt hij. "Maar als je maar twintig of dertig procent van het team kunt controleren, wat doe je dan met die andere zeventig procent?"

Szafnauer ziet volledige verantwoordelijkheid op zichzelf dan ook niet als probleem. Integendeel: als een teambaas daadwerkelijk alles mag bepalen, moet diegene volgens hem ook accepteren dat slechte prestaties consequenties hebben. "Als je als teambaas of CEO verantwoordelijk bent voor alles en het gaat verkeerd, dan draag je daarvoor de gevolgen", stelt hij. "Dan vertrek je, stap je op of word je publiekelijk ontslagen. Daar heb ik absoluut geen probleem mee, want het gebeurt allemaal onder jouw verantwoordelijkheid."

Dat sluit aan bij de manier waarop Szafnauer zelf jarenlang teams probeerde te leiden. Bij Force India kreeg hij van eigenaar Vijay Mallya bijvoorbeeld duidelijke sportieve doelstellingen, maar vervolgens ook de vrijheid om die te realiseren. Volgens Szafnauer werkte die constructie juist omdat vooraf helder was wie waarvoor verantwoordelijk was. Hij ziet weinig in een functie waarin een teambaas wel het gezicht van tegenvallende resultaten wordt, maar achter de schermen afhankelijk is van anderen voor cruciale beslissingen.

"De meest stressvolle banen zijn juist de banen waarin je geen controle hebt, maar wel volledig verantwoordelijk wordt gehouden", legt Szafnauer uit. Voor hem is dat precies waarom de structuur boven een Formule 1-team zo belangrijk is. Eén naam op de deur betekent volgens de voormalig Aston Martin-teambaas uiteindelijk ook één duidelijke eindverantwoordelijke. "Je bent óf verantwoordelijk voor alles en neemt de gevolgen wanneer het fout gaat, óf het heeft geen enkele zin. Er kan maar één paus zijn."