Wie zat er fout? Een grondige zoektocht naar de boosdoener in het Mercedes-akkefietje van Qatar

Wie in de International Sporting Code zoekt naar een specifieke verklaring van wat wel en niet toegestaan is op het circuit komt van een koude kermis thuis. Of een coureur bestraft wordt voor een incident of niet ligt maar helemaal aan wat de aanwezige stewards ervan maken. Wel heeft de FIA in maart 2022 een 'FIA Formula 1 Driving Standards Guidelines'-document uitgebracht. Op basis van dit document kijken we naar de redelijkheid van een inhaalactie.

Dit weekend kan er uiteraard maar één duo zijn waar we het over hebben: Lewis Hamilton en George Russell. De Mercedes-coureurs kwamen elkaar al tegen in Japan en ook dit weekend was het raak. Op Suzuka dwong Hamilton zijn teamgenoot buiten de baan in de tweede sector, maar allebei de coureurs kwamen er zonder kledingscheuren vanaf. Het was een voorbode voor wat dit weekend op de agenda stond, want in de eerste ronde van de hoofdrace ging het al fout.

Een scenarioschets: Hamilton begint op de rood omrande, zachte bandencompound. Russell is aan het begin van de race op de mediums gezet. Dit is een saillant detail, want het heeft als gevolg dat de vanaf P3 gestarte Hamilton per definitie bij de start al meer grip heeft. Die zachte banden bieden, warm of koud, immers meer grip dan de middelharde band waar Russell op begon.

Max Verstappen pakte in de eerste bocht de binnenkant, wat betekende dat het de buitenbocht van bocht 1 was waar de Mercedes-mannen om streden. Russell blijft, rekening houdend met de Nederlander, zo dicht mogelijk tegen de binnenkant van het circuit geplakt als hij maar kan. Teamgenoot Hamilton komt aangesneld met een zichtbaar betere start en probeert via de buitenkant zijn jongere landgenoot in te halen. Een band stuitert weg, hij schiet achterstevoren de grindbak in en het is einde verhaal.

De hamvraag is, u raadt het al: wie zat er fout? Laten we eerst eens kijken naar de beelden aan boord bij Russell. Russell pikte een lichte slipstream op van de Red Bull van Verstappen op weg naar de eerste bocht. Zodra het tweetal de entry van de knik naderde, wist Russell dat hij licht toe moest geven en iets richting het midden van het circuit moest manoeuvreren. De binnenbocht was nou eenmaal van de Red Bull, die meer dan een halve autobreedte op hem voor lag.

Laten we vooropstellen dat dit prima gedaan was door de jonge Engelsman. Het scheelde enkele centimeters tussen zijn Mercedes en de Red Bull aan de binnenkant, maar dat was voldoende. Nog voordat de drie coureurs de apex van de bocht raakten, stonden beide Mercedessen al achterstevoren. Kijk je naar de beelden van boven de cockpit van Russell dan zie je dat Hamilton met grof geweld de bocht instuurt en Russell eigenlijk geen enkele mogelijkheid geeft om de aanvaring te voorkomen. In zijn binnenbocht zat immers Verstappen. Russell kon nergens heen.

Bij Hamilton aan boord is het duidelijk te zien dat de rode banden bij het wegkomen hun werk doen. De reactietijden van de twee Mercedes-sterren zijn gelijk, namelijk tweemaal 0,25s. Daar verliest geen van beide rijders het op. Een tweede statistiek die Formula 1 toonde gedurende de wedstrijd geeft echter duidelijker aan hoe dit zo faliekant mis had kunnen gaan voor de renstal uit Brackley. Hamilton zat binnen 4,95s op 200 kilometer per uur. Bij Russell duurde dat 5,12s. Met andere woorden: de extra grip van de zachte band katapulteerde Hamilton naar die eerste bocht.

Hamilton zag Russell op ongeveer 100 meter voor de bocht nog uitwijken voor Verstappen, zoals eerder omschreven, en anticipeerde daar ook op. De zevenvoudig wereldkampioen gaf een kleine tik aan het stuur naar links en verschafte zijn teamgenoot daarmee de ruimte die hij nodig had. Omdat Russell wist dat hij op de geel omrande banden minder grip had, besloot hij om iets na het 50 meterbordje te remmen. Hamilton zag zowel de Red Bull als de Mercedes dat rempunt aanhouden en besloot meer snelheid die eerste bocht mee in te nemen. Daar had hij de grip immers voor.

Hamilton nam die extra snelheid mee de bocht in, maar realiseerde zich niet dat hij de snelheid tekort kwam om al een volle autobreedte voor zijn teamgenoot te zitten. Met zijn nauwe lijn kneep hij zijn teamgenoot af en dat is de voornaamste reden dat de twee samenkwamen.

Kijken we naar de richtlijnen van de FIA dan is dit incident een beetje een apart geval. Er wordt in deze richtlijnen namelijk gebruik gemaakt van de apex als referentiepunt voor het moment waarop de twee auto's relatief aan elkaar bekeken moeten worden. Russell en Hamilton waren nog niet eens op de helft van de eerste bocht voordat het al misging. We kunnen deze richtlijnen dus eigenlijk niet nemen om het incident mee te classificeren of een 'schuldige' mee aan te wijzen.

Het grootste argument, vooral ten faveure van Russell, betreft een andere invalshoek van de FIA, namelijk dat inhaalacties gecontroleerd uitgevoerd moeten worden. Hamilton had de grip om later te remmen en kon de bocht hoogstwaarschijnlijk nog wel halen met de snelheid die hij meenam. Sterker nog, kijkend naar de beelden lijkt het er zelfs op dat Hamilton na die eerste bocht zomaar P1 had kunnen pakken, was hij niet tegengehouden door zijn teamgenoot.

Wel moet er gesteld worden dat hij weinig rekening hield met zijn collega in de binnenbocht, die nergens heen kon. Of dit onder 'roekeloos rijgedrag' valt, ligt aan degene die je het vraagt, maar wel biedt deze beargumentering een verklaring voor de keuze van de wedstrijdleiding. De stewards besloten namelijk verder geen straf uit te delen voor het incident. Op basis van de beelden lijkt dit achteraf terecht. Als er hier iemand schuld droeg, was het eerder Hamilton dan Russell, en het was dus vooral Hamilton die zijn eigen race naar de knoppen hielp.