Binotto's weg naar de top: hoe een 'te beleefde' motoringenieur de rotzooi bij Ferrari moest opruimen

Op 25-jarige leeftijd behaalde Binotto zijn bachelor-diploma Voertuigtechniek en bemachtigde daarna ook nog eens een master, gespecialiseerd in motoren. In 1995 kwam hij dan ook terecht op de motorafdeling van Ferrari, waar toen Jean Todt de teambaas was. Vanaf 1997 werkte hij als test-motoringenieur in Italië bij het raceteam, waar op dat moment tweevoudig wereldkampioen Michael Schumacher zijn tweede seizoen reed. Daar zou Binotto een lange carrière tegemoet gaan.

Na drie jaar opeenvolgend tweede te zijn geworden in het constructeurskampioenschap, begon een reeks dominantie in 1999, toen Ferrari de titel won. Het jaar daarop bemachtigde Schumacher zijn eerste titel bij de Scuderia, de eerste in een reeks van vijf. Binotto werkte veel samen met de Duitse coureur en hij geeft aan veel te hebben geleerd van de samenwerking. ‘Die mentaliteit en het vermogen om een leider te zijn heb ik van hem overgenomen. Dat zal ik nooit vergeten’, vertelde de Italiaanse ingenieur.

Dat Binotto goed was in zijn werk, bleek in 2004. Toen werd hij gepromoveerd tot Race Engine Engineer en drie jaar later werd hij het hoofd van de afdeling. In een bekende video waarin Schumacher de ingenieur interviewt, legt de Italiaan uit wat zijn werk precies inhoudt op dat moment. ‘Tijdens een raceweekend werk ik aan de betrouwbaarheid van de motor en zorg ik ervoor dat deze goed werkt’, begint Binotto. ‘Om dat goed te doen is het belangrijk om goed met Michael te communiceren en zijn feedback te verwerken.’

Toen Schumacher eind 2006 het team verliet, wist Ferrari de twee daaropvolgende jaren alsnog het constructeurkampioenschap te winnen met Felipe Massa en Kimi Räikkönen. Na een periode met iets moeilijkere jaren werd Binotto in 2013 benoemd tot plaatsvervangend hoofd van de afdeling Engine and Electronics en werd later Chief Operating Officer voor de motor. De periode zonder kampioenschappen zette door toen de ingenieur in 2016 Chief Technical Officer werd.

Wat betreft zijn karakter wordt Binotto omschreven als zachtaardige slungel, die met zijn Harry Potter-bril en vrolijk krullende haar geen vlieg kwaad lijkt te doen. Toen hem in een interview een aantal jaar geleden dan ook werd gevraagd welke eigenschap hij graag zou willen hebben, die hij nu niet in zichzelf herkent, was zijn antwoord logischerwijs: ‘Ik zou soms iets strenger willen zijn.’ Als zwaktepunt vertelde hij ‘te beleefd’ te zijn. Ondanks zijn zachtaardige karakter werd hij in 2019 toch aangesteld als teambaas van Ferrari.

Eenmaal teambaas van het succesvolste team uit de geschiedenis van de Formule 1, bleek hij toch een lastige taak te hebben. Waar Schumacher precies op het goede moment bij Ferrari kwam, werd Binotto op het verkeerde moment teambaas. In 2019 werd de Scuderia tweede bij de constructeurs, en coureurs Charles Leclerc en Sebastian Vettel werden respectievelijk vierde en vijfde. Het was een tegenvallend seizoen, met slechts drie overwinningen. Toch bleek in 2020 dat het duidelijk erger kon.

Het jaar erna kwam namelijk één van de grootste schandalen die de Italiaanse renstal ooit heeft gekend naar buiten. Hoewel de Ferrari-wagen in 2019 duidelijk niet de beste auto was, had deze wel een enorm sterke motor. Deze krachtbron bleek nog voordat het 2020-seizoen begonnen was, illegaal te zijn. Ondanks dat het duidelijk was dat de motor dat jaar illegaal was, bleef Binotto ontkennen. ‘We hebben geen regels gebroken’, zo vertelde hij.

Nog herstellende van de ellende van een jaar eerder, begonnen Vettel en Leclerc aan het volgende seizoen. De viervoudig wereldkampioen had een slecht seizoen en eindigde slechts als dertiende. Zijn teamgenoot reed beter, maar moest genoegen nemen met de achtste plek in het kampioenschap. Zonder ook maar één race te hebben gewonnen eindigde Ferrari in 2020 als zesde constructeur. Het seizoen erna werd Vettel vervangen door Carlos Sainz. De auto leek iets beter, maar ook dat jaar won het team geen enkele race, maar werd de renstal wel derde.

Aan het begin van het 2022-seizoen zag het er echter een stuk rooskleuriger uit voor Ferrari. De auto was competitief en het team bemachtigde een hoop poles en ook een aantal overwinningen. Toch ontstond er opnieuw veel kritiek op de renstal. Strategische fouten en onbetrouwbaarheid bleken de rode draad dit jaar en Binotto ontving daarvoor een hoop kritiek. Toch kreeg de teambaas steun van onder andere de Ferrari-voorzitter John Elkann.

Na alle tegenvallende prestaties de afgelopen jaren leek het 15 november dan toch echt te gebeuren. De Italiaanse La Gazzetta Della Sport liet weten dat Binotto vervangen zou worden door Frédéric Vasseur. Toch volgde er een statement van Ferrari: ‘De speculatie in de media wat betreft de positie van Mattia Binotto zijn volledig ongegrond.’ Ondanks de duidelijke uitspraak van de Scuderia stopte de geruchten rondom het vertrek van de teambaas niet.

Dinsdag 29 november kwam dan ook het verlossende woord. ‘Ferrari kondigt aan dat het het ontslag van Mattia Binotto heeft aanvaard’, zo begint het statement. ‘Ik verlaat een bedrijf waar ik van hou, waar ik al 28 jaar deel van uitmaak. Ik laat een verenigd en groeiend team achter. Een sterke ploeg’, zo laat de Italiaan zelf weten. Daarmee komt er op een chaotische wijze een einde aan de samenwerking met Binotto en Ferrari.