Het Formule 1 circus is neergestreken in Bahrein voor de derde ronde van het WK 2017. Een WK dat verreden wordt met 10 teams en 20 auto's. Het kleinste aantal sinds 2009, toen Brawn GP wereldkampioen werd. Daarna zouden er nieuwe regels geïntroduceerd worden waardoor het voor nieuwe teams gemakkelijker (en betaalbaar) was om in te stappen in de Formule 1.
Drie teams waren zo gek om dat te doen. Campos Meta, opgericht door oud-coureur Adrián Campos en dat nooit een ronde onder die naam zou rijden, Lotus Racing van miljardair Tony Fernandes en Manor Motorsport van John Booth geloofden in het budgetplafond van Bernie Ecclestone en stapten ambitieus in het Formule 1 veld.
Campos Meta werd Hispania Racing en daarna HRT en verdween na 58 Grand Prix' in 2012 weer van de grid. Zonder een punt gescoord te hebben. Lotus Racing werd Team Lotus werd Caterham F1 Team en verdween na 94 Grand Prix' in 2014 weer van de grid. Zonder een punt gescoord te hebben.
Het verhaal van Manor is anders. Het verhaal van Manor is idyllisch, heroïsch en tragisch tegelijkertijd. Manor had voor mij in die tijd altijd de 'like'-factor. Nog voor de eerste Grand Prix verreden was had Manor al een overwinning geboekt. Richard Branson, die met zijn Virgin-concern optrad als geldschieter van het hierboven genoemde Brawn GP, werd zo enthousiast over de Formule 1 dat hij een eigen team wilde hebben. Dat werd uiteindelijk niet helemaal een eigen team maar een samenwerking met Manor. Virgin Racing was geboren. Timo Glock, een getalenteerde Duitser met GP ervaring bij Jordan (waarover ooit nog een column volgt) en Panasonic Toyota Racing, dat eind 2009 juist de stekker uit hun Formule 1 avontuur had getrokken, werd vastgelegd als eerste rijder en Lucas Di Grassi, een topper uit de GP2-series, werd naast hem in de tweede auto geplaatst. Hiermee scoorde Manor (of Virgin) al punten. Talentvolle coureurs. Ambitieuze coureurs. In tegenstelling tot Hispania (paydrivers) en Lotus (ouwe lull... ehm.. ervaren coureurs) koos John Booth voor talent. Een ambitieuze aanpak voor een nieuw team.
Het rijdersduo was niet eens het meest ambitieuze plan van Virgin Racing. De ontwerper van de VR-01 was Nick Wirth, in een ver verleden teambaas van het Simtek team waarvoor onder andere Jos Verstappen nog een blauwe maandag gereden heeft. Wirth had bedacht dat het een goed idee was om een Formule 1 auto te ontwerpen zonder het ding in een windtunnel te testen. Wirth vertrouwde het ontwerpen volledig toe aan computers. Computational Fluid Dynamics om precies te zijn.
Het seizoen 2010 werd een dra-ma voor Virgin. Het testen van een Formule 1 auto in de windtunnel bleek toch vrij essentieel te zijn om de auto te kunnen begrijpen en verbeteren. Kudos wel voor het design, want persoonlijk vind ik de Virgin VR-01 een van de mooiste Formule 1 auto's uit dat tijdperk (zie foto).
In 2011 boekte Manor/Virgin opnieuw een grote zege. De Russische autofabrikant Marussia stapte in. Glock mocht blijven, Di Grassi niet. De Belg Jerome d'Ambrosio stapte in en ook dat was een beslissing gebaseerd op talent, maar ook hij slaagde er niet in om de MVR-02 richting punten te sturen. In 2012 nam Charles Pic plaats naast Timo Glock en weer een jaar later werden de auto's, die inmiddels als Marussia door het leven gingen, bestuurd door het talent Jules Bianchi en paydriver Max Chilton. Hee, wacht even? Is er iets veranderd hier. Ja. Na het uitstappen van Virgin en een aantal andere sponsoren was ook bij Manor Marussia de nood hoog. De auto, die overigens met het jaar lelijker werd, werd elk jaar bijna maagdelijk gepresenteerd omdat er nog geen sponsors gestrikt waren. Het was ieder jaar een gevecht tegen de crediteuren en rekeningen, maar ieder jaar slaagde het nog altijd puntloze Marussia er in om het hoofd boven water te houden. Ook al betekende dat dat er her en der een paydriver als race- of reservecoureur aangetrokken moest worden. Het racehart van John Booth bloedde, maar hij kon niet anders.
En toen was daar de Grand Prix van Monaco. Jules Bianchi rijdt helaas voor hem de race van zijn leven. Hij slaagt er in om, ondanks een tijdstraf, zijn Marussia in de punten over de finish te brengen. De negende plaats wordt gevierd als ze wereldkampioen geworden zijn. Het zijn de eerste punten van een van de drie nieuwe renstallen die in 2010 ingestapt zijn. Marussia heeft wederom de 'like'-factor te pakken. De negende plaats in de tussenstand van het WK laat de zon weer een beetje schijnen op het team dat een jaar eerder María de Villota heeft zien overlijden nadat ze tijdens een rechtelijntest verongelukt was in een Marussia. Hoe verschrikkelijk ook, het valt in het niet bij het ongeluk en latere overlijden van Jules Bianchi in een Marussia. Dood hoort anno de eenentwintigste eeuw niet meer bij de Formule 1, maar Marussia krijgt er twee keer mee te maken. Net als de grote teams als McLaren, Williams en Ferrari met de dood te maken kregen in lang vervlogen tijden. Het maakt, hoe macaber die conclusie misschien is, Manor/Marussia tot een 'racer'-team.
Het einde van 2014 haalt Marussia niet. Naast al het drama op het persoonlijk vlak, houdt ook de geldkraan op met druppelen. Het team gaat failliet, maar slaagt er in om met een nieuwe investeerder in 2015 als Manor Marussia met een nauwelijks doorontwikkelde auto (geld voor een nieuwe was er überhaupt niet) aan de start te verschijnen. Talentvolle coureurs zijn er niet meer. Will Stevens, Roberto Mehri en Alexander Rossi, hoewel Indy500 winnaar, zijn geen toppers. Alles draait, hoe wrang ook, om overleven.
2016 was een nieuwe start voor Manor. Er kwam een nieuwe naam, Manor Racing Team, een nieuwe motorleverancier, een nieuw livery (iew), een nieuw management en een frisse wind. Dave Ryan werd managing director en koos geheel in stijl met de er inmiddels door eigenaar Fitzpatrick uitgebonjourde John Booth en Graeme Lowdon, voor een talentvolle coureur. Pascal Wehrlein scoorde in Oostenrijk zelfs een punt voor dit 'nieuwe' team en toen later in het seizoen de Indonesische fantast Ryo Haryanto niet aan zijn betalingsverplichtingen kon doen, werd er met Esteban Ocon opnieuw voor talent gekozen.
En toen kwam in januari 2017 het bericht dat Manor er niet meer was.....
Maar waarom mis ik Manor nu? Omdat Manor werd gerund door echte racers. Door hetzelfde type mens zoals Ken Tyrrell vroeger was, zoals Eddie Jordan vroeger was, zoals Paul Stoddart vroeger was, ja, zoals de oude Enzo zelf vroeger was. Bij Manor kregen talentvolle coureurs de kans om te schitteren en te falen. Om te leren wat het was om Formule 1 coureur te zijn. De kans zoals Fernando Alonso en Mark Webber die kregen bij Minardi. Zoals Michael en Ralf Schumacher en Giancarlo Fisichella die kregen bij Jordan en zoals zoveel coureurs die kregen bij Tyrrell. Achterhoede- en middenveldteams die trots waren op wat ze waren. Die blij waren dat ze onderdeel uit maakten van het Formule 1-circus uit liefde voor de sport. Die een ouderwetse 'meedoen is belangrijker dan winnen'-mentaliteit hadden en die ongelooflijk konden genieten van kleine successen. Je gunde die kleine teams het succes. Je gunde een Minardi punten, Je gunde een Jordan een overwinning en je gunde een Manor een dag van glorie. En dat is nu weg.
Die fase van de Formule 1 ligt met het faillissement van Manor achter ons. Het is big business en teams geven jonge coureurs een kans op basis van de grote van hun sponsorbudget (of bankrekening van hun vader). Als Ross Brawn en zijn vrienden bij Liberty Media serieus zijn over het veranderen van de Formule 1, zodat het veld dichterbij elkaar komt en dat het instappen en blijven racen in de Formule 1 daadwerkelijk gemakkelijker en goedkoper wordt, dan moeten ze er voor zorgen dat een team als Manor never ever meer om kan vallen.