Norris en Verstappen: concurrenten in de kwalificatie, maar ook in de race?

Het circuit is bovendien erg onvergeeflijk door de kleine uitloopstroken, gras en grindbakken, en het asfalt is ook behoorlijk ruw en abrasief, dus de banden zullen snel slijten. Daarnaast is het weer hier rond deze tijd van het jaar behoorlijk onvoorspelbaar, ofschoon het er niet naar uitziet dat we een herhaling van 2023 gaan zien, met afwisselende periodes van droogte verschillende hoeveelheden nattigheid, als was er wel regen voorspeld voor het eind van de kwalificatie.

Op de kwalificatiedag was het ook best warm, met hogere temperaturen dan de deels verregende oefensessies op vrijdag, en het gaat daarom moeilijker worden om de banden in het juiste werkvenster qua temperatuur te krijgen en houden, zonder overmatige slijtage. Het korte rondje maakt ook dat de tijden erg dicht bij elkaar zullen liggen, en dat wordt nog een graadje meer zo met de convergerende grid. Dit gaat het gelijk ook extra spannend maken, zowel kwalificatie als race, want een halve tiende kan zomaar het verschil maken.

Één klein foutje kan zomaar uitschakeling voor de volgende ronde of een klassering verder naar achteren op de startgrid veroorzaken. En alle overige factoren, zoals hierboven genoemd, spelen daar ook een heel belangrijke rol in. In de huidige situatie betekent dit dat we wel eens onverwachte teams hoog kunnen zien scoren, wat het allemaal alleen maar interessanter en boeiender maakt.

Het zal niemand ontgaan zijn dat Red Bull niet langer meer de snelste auto heeft, maar dat dat ondertussen McLaren geworden is, en dat zelfs Mercedes weer terug naar de top aan het keren is, met een bolide die regelmatig ook beter is dan die van Max Verstappen en Sergio Pérez. Tijdens de vrije trainingen op Zandvoort leek dit bevestigd te worden. In Q1 van de kwalificatie zag het er echter alweer anders uit. Formule 1-auto’s zijn zeer gevoelig voor externe factoren zoals het weer, en het was een stuk warmer met veel wind tijdens de kwalificatiesessies.

Dat zagen we ook gelijk terug in de snelheidsverhoudingen, waar momenteel de kleinste verschillen grote gevolgen blijken te hebben. Om te beginnen had het natuurlijk geregend, waardoor het ondertussen weer droge asfalt feitelijk weer groen was. Dit betekent over het algemeen dat de baanevolutie erg hoog is, en dat het de moeite waard is om zo laat mogelijk tijdens een sessie nog op de baan te zijn, omdat het circuit dan het best ingerubberd is.

De wind was enigszins variabel, en de verschillende bolides zijn daar met het grondeffect best wel gevoelig voor, waarbij ook de windrichting van belang is, en wat voor elke bolide weer anders is. De karakteristieken van het circuit zorgen ook voor een groot verschil, omdat de technische vereisten variëren van bocht tot bocht, nog afgezien van het rechte stuk. Waar stel je een auto op af?

Het is onmogelijk om een F1-bolide perfect af te stellen voor elke meter van het circuit, dus moeten er compromissen gevonden worden. Het weer heeft daarbij veel roet in het eten gegooid, nog afgezien van het zware ongeluk van Logan Sargeant dat ook nog eens voor drie kwartier minder trainingstijd heeft gezorgd. Verder hebben de teams tegenwoordig door de budgetlimieten maar een beperkte hoeveelheid geld beschikbaar voor upgrades, waar echter ook enige opgelopen schades mee betaald moeten worden.

Hierdoor kan een teams als McLaren het zich nog steeds veroorloven regelmatig wat grotere updates mee te brengen, zoals een compleet nieuwe, speciaal voor Zandvoort ontworpen achtervleugel, terwijl bijvoorbeeld Red Bull het moet doen met proberen de juiste afstellingen te vinden. Ook de keuzes voor de configuratie zijn heel verschillens. Een hoge downforce maakt dat een auto beter uit de voeten kan met langzamere bochten, en minder last heeft van bandenslijtage, maar wel minder topsnelheid heeft.

Dit zijn zaken die allemaal duidelijk worden tijdens de kwalificatie, zie Tabel 1. Zo zien we dat de top negen in Q1 nog geen vijf tienden van elkaar zit, en de hele top zeventien binnen een seconde. Dit heeft deels te maken met de convergentie van de grid, en deels met het korte circuit, maar je ziet wel namen boven komen drijven die je vaak niet bovenaan ziet, of zag. Het tijdstip speelt ook duidelijk een grote rol: Pérez is op P1 te vinden, dankzij een uitstekende ronde op verse banden op het allerlaatste nippertje.

Verstappen haalde slechts P7, zijn tijd was echter gezet gedurende zijn eerste geklokte ronde, en zijn tweede ronde maakte hij, op gebruikt rubber, niet eens af vanwege het glibberen en glijden dat hij deed gehinderd door verkeer en wind. Oscar Piastri en Lando Norris hielden zich ook nog in, door banden te sparen, maar gingen zoals verwacht wel door naar Q2. De McLaren lijkt in Zandvoort erg goed te werken met de nieuwe achtervleugel. Opvallend was ook dat Alexander Albon, Lance Stroll en Pierre Gasly doormochten naar Q2.

Kijken we naar beste sectortijden, Tabel 2, dan wordt het duidelijk dat bijna de hele zelfde groep door zou zijn gegaan naar Q2 bij het aaneenrijgen van beste sectoren, al zou de volgorde licht gewijzigd zijn. De enige uitzondering hierop is Esteban Ocon, die zijn teamgenoot voorbij zou zijn gegaan, en een plaats hebben veroverd ten koste van Nico Hülkenberg. De Duitser leek niet optimaal te presteren, wat mogelijkerwijs kwam door de vele uitstapjes de grindbak in die hij tijdens de vrije trainingen gemaakt had.

Ook in Q2 zien de verschillende afstellingen van de auto’s terugkomen, zie Tabel 3. Stroll reed paars in sector 1, Piastri in sector 2, en Carlos Sainz in sector 3. De McLarens deden het echter in alle sectoren erg goed, terwijl de meeste andere auto’s in één of twee sectoren wel aardig mee konden komen, maar het volledig kwijt waren in één sector, voor zover je dat natuurlijk kunt zeggen van dit soort auto’s.

Verstappen schopte het niet verder dan een achtste plek, maar hij besloot slechts eenmalig een enkele bandenset te verbruiken voor een geklokt rondje, en daarna ook binnen te blijven. Dat is natuurlijk riskant, en het maakt het ook spannend, maar de baanevolutie van een droge baan is altijd al beduidend minder in Q2 dan in Q1. Pérez met twee sets banden en twee rondjes deed het niet veel beter met een P5, maar degenen die echt een statement maakten waren Norris en Piastri, respectievelijk op P1 en P2.

Stroll, Albon en Gasly deden het ook weer goed, een een plaatsje in de top tien, en derhalve toegang tot Q3. De hele top dertien zat nu binnen een halve seconde van elkaar, en de complete top vijftien binnen acht tienden, terwijl P1 en P2 slechts gescheiden waren door negen duizendsten. Dit is gewoon te dicht op elkaar voor woorden, in Q2. Opmerkelijk was dat zowel Hamilton als Sainz zich niet konden scharen onder de Q3-coureurs.

Hamilton had een hogere downforce-afstelling dan Russell op zijn auto, en Sainz had bijna geen rijtijd in de vrije trainingen, wat te wijten was aan versnellingsbakproblemen. Ook met de beste sectortijden, Tabel 4, zou de uitslag niet echt veranderd zijn, al zou Hamilton dan net boven de Spanjaard geëindigd zijn, zij het nog steeds met uitschakeling voor Q3.

Slechts een beperkt aantal coureurs had nog twee setjes banden over voor Q3, en dat waren Norris, Piastri, Russell en Verstappen. Alleen Gasly en Leclerc zetten nog een banker lap neer op gebruikt rubber, maar meer dan een terugval- of oefenrondje bleek dat ook niet te zijn, gezien de achterstand van een seconde of meer op de uiteindelijk beste tijd. Gezien de tijden die ze neerzetten in Q2, was te verwachten dat het McLaren-duo het het beste zou doen, en in het eerste geklokte rondje was dat dan ook het geval.

De huidige wereldkampioen wist de schade nog te beperken tot minder dan anderhalf tiende op P3, maar meer leek er niet in te zitten. Met nog ongeveer vier minuten kwamen beide Aston Martin-coureurs naar buiten, voor hun enige ronde, terwijl de overblijvers plus de mannen met een extra set banden met nog ongeveer twee minuten te gaan het circuit weer opreden. Verstappen was de eerste van de top drie, en wist de tijd van Norris voorbij te steken, zie Tabel 5.

Dat duurde echter niet lang, omdat Norris meteen daar achteraan die tijd feitelijk verpulverde met drieëneenhalf tienden. Pérez wist het heel verrassend tot de vierde plek te schoppen, maar Russell wist hem nog net voorbij te gaan. Ook Piastri verbeterde zijn tijd, maar met slechts twee honderdsten, waardoor hij niet verder kwam dan P3. Wat duidelijk is uit de paarse sectoren, is dat de wagen van de Nederlander duidelijk geoptimaliseerd is voor sector 2, waar een hoge downforce van groot belang is, terwijl de Mclaren het overal wel goed doet, maar vooral in sector 1 en sector 3.

Op basis van de beste sectortijden, Tabel 6, zou de uitslag niet veranderd zijn, al hadden zowel Verstappen en Piastri in dat geval een tiende dichter bij Norris kunnen eindigen, terwijl het voor Russell en Leclerc zes honderdsten gescheeld zou hebben. Dit betekent dat Pérez op de gebruikelijk vier à vijf tienden achter Verstappen zat, maar dat hij dit keer wel Q3 heeft weten te halen, op zijn beste plek in een heel lange tijd.

Vooruitkijken op basis van de kwalificatie, de geconstateerde afstellingen en de weersverwachting, kan het weer een interessante race worden. De Red Bull was het beste op de long runs op de zachte banden, al was McLaren beduidend sneller op de mediumbanden, zij het wel bij beduidend lagere temperaturen dan voorspeld voor racezondag. Gezien de hoge downforce-afstelling op de Red Bulls biedt dat mogelijk nog kansen.

Norris heeft tot nog toe nooit een echt goede start gehad vanaf de voorste rij, maar dit keer is het stuk naar de eerste bocht erg kort, en de vraag is dan ook maar of Verstappen dat wel goed kan maken op dit beduidend minder lange deel van de baan dan op andere circuits. Strategie gaat natuurlijk ook een erg belangrijke rol spelen, met de bandendegradatie bij warmere temperaturen, en de vraag rijst gelijk ook hoe de verschillende strategen van de teams het gaan spelen. Al met al belooft het daarom een spannende, vooral strategische race te worden.