Column: Hoe de titelclash in Baku het kampioenschap besliste

Bij de ouverture van het Formule 1 seizoen in Melbourne leek een lang gekoesterde hoop van veel Formule 1 fans verwezenlijkt te gaan worden, een kampioensstrijd tussen twee coureurs rijdend voor verschillende renstallen. De dominantie van Mercedes is de afgelopen seizoenen voor veel fans van de sport een doorn in het oog geweest. Ondanks de felle strijd die Nico Rosberg en Lewis Hamilton in 2016 uitvochten en de controverse die deze strijd met zich meebracht, kon de overwinning van Ferrari’s Sebastian Vettel op Albert Park op veel enthousiasme rekenen. De wereld der Formule 1 ging er eens goed voor zitten en de eerste paar races van het seizoen bevestigden eigenlijk de verwachting, een titelstrijd tussen meervoudig wereldkampioenen Lewis Hamilton en Sebastian Vettel. Uiteindelijk ontbrandde die strijd in de achtste Grand Prix van het seizoen, de grote prijs van Azerbaijan, pas echt.

Geen optocht, maar chaos
Met een voorsprong van 12 WK-punten op Lewis Hamilton verscheen Sebastian Vettel met de nodige druk in Baku aan de start. Tijdens de race in Canada van twee weken eerder had de Duitse Ferrari-coureur zijn voorsprong in het kampioenschap namelijk al met dertien punten zien slinken. Een goed resultaat in de straten van Baku zou hem dan ook zeer goed uitkomen met het oog op de kampioensstrijd. Na afloop van de derde vrije training leek de kwalificatie de allesbeslissende factor te gaan worden. De race in Azerbaijan zou volgens de kenners namelijk eerder op een optocht gaan lijken dan op een autorace. Ondanks een anonieme reeks vrije trainingen greep Hamilton zijn kans en trapte hij zijn bolide naar een zeer dominante pole position. Viervoudig wereldkampioen Sebastian Vettel kwam niet verder dan een tweede startrij en P4. De voorspelde optocht van een dag later leek dus een uitgelezen kans voor Hamilton om het verschil met zijn Duitse concurrent te verkleinen, maar de race ontvouwde zich heel anders.

Direct vanaf de start was er chaos. De als nummer twee en drie gekwalificeerde Valtteri Bottas en Kimi Raïkkonen raakten elkaar in bocht twee, waardoor Sebastian Vettel kon aansluiten achter Hamilton. Tien ronden lang leek de Mercedesbolide de Ferrari gemakkelijk voor te blijven, maar de safety car die volgde op de technische problemen bij Daniil Kvyat en Max Verstappen gooide roet in het eten voor de Britse raceleider. Beide kwamen binnen voor vers rubber en vervolgden hun weg weer als nummer 1 en 2 achter de safety car. Tot dat moment verliep de situatie eigenlijk zoals je mocht verwachten, maar bij het uitkomen van bocht 15 ging het mis. Leider in de wedstrijd, Lewis Hamilton, vertraagde bij het doven van de safety car-lichten en Vettel stuurde zijn Ferrari achterin de bolide van de markante Brit, een ‘brake check’ volgens de Duitser. Als reactie op de actie van Hamilton manoeuvreerde Vettel druk gebarend zijn wagen naast die van Hamilton om deze vervolgens te trakteren op een flinke ‘wheel bang’. Hamilton, die stomverbaasd was, beklaagde zich op de boordradio vol onbegrip over de actie van zijn concurrent.

Het spel van Mercedes
De 10-seconden tijdstraf die Vettel vervolgens opgelegd kreeg kon zowaar op nog minder begrip rekenen bij Hamilton. Ook voor Vettel bleek de straf als donderslag bij heldere hemel te komen, want via de boordradio vroeg de Ferrari piloot zich hardop af wanneer hij zich precies gevaarlijk had gedragen en ook na de race werd dit stukje amateurtoneel rustig voortgezet. Een beslissing die eigenlijk typerend is voor het restant van de titelstrijd en een waar de concurrentie dankbaar gebruik van zou maken. Hamilton, die de race vanwege een loszittende hoofdsteun alsnog achter zijn Duitse concurrent finishte, besloot na de race met zorgvuldig gekozen woorden kalm de aanval te zoeken. Volgens Hamilton was de actie van Vettel typerend voor een coureur die psychologisch zwak is en die bezwijkt onder de druk die een titelstrijd met zich meebrengt, een beeld dat hem in 2016 ook al duidelijk was geworden na de Grand Prix van Mexico. Hamilton en Mercedes hadden Vettel op dat moment precies waar ze hem hebben wilden en dat werd nog eens benadrukt door de uitspraken van Mercedes teambaas Toto Wolff. Daar waar Vettel de vermoorde onschuld bleef spelen en graag zo snel mogelijk en licht paniekerig het hele verhaal af wilde sluiten, gaf Toto Wolff juist aan dat dit soort dingen wat hem betreft wel vaker mochten gebeuren in een titelstrijd. ‘De handschoenen waren eindelijk uit’, zo luidde zijn uitspraak. Met deze uitspraken legden Hamilton en Mercedes de zere plek van de rode concurrent bloot. Vettel en Ferrari kamen niet veel verder dan een herhaling van zetten en probeerden opnieuw het incident in de doofpot te stoppen, waarmee eigenlijk duidelijk werd dat de immense druk vanuit de Italiaanse achterban wel degelijk zijn weerslag had op de prestaties van de renstal en haar topcoureur, iets wat men in de opening van het seizoen nog aardig verborgen had weten te houden.

De beslissende factor
Toch leken de Scuderia zich met een aardig resultaat in Oostenrijk en zelfs een een-twee in Hongarije nog aardig te herstellen, maar in de tweede helft van het seizoen ging het alsnog mis. Hamilton begon beter te presteren en naarmate de voorsprong van Vettel in het kampioenschap slinkte, des te meer fouten er werden gemaakt door de Duitser en zijn Italiaanse renstal. Vooral de ‘sandwichcrash’ in Singapore is daar, met Vettel als ‘polesitter’ en Hamilton op P5, typerend voor. De kampioensstress sloeg toe en het liep helemaal fout voor de Duitse viervoudig wereldkampioen, waarna hij zichzelf ook nederig verontschuldigde bij zijn team. Maar ook de Italiaanse renstal zelf maakte onder de toenemende druk steeds meer fouten en de betrouwbaarheid van de Ferrari was voor een tweetal races opeens verdwenen. Ferrari mistte wat Mercedes wel had getoond, het vermogen om bij tegenslagen en teleurstellingen kalm te blijven. Dáár lag de sleutel tot het succes van Mercedes in 2017.

Al met al kunnen we stellen dat de rustige en professionele uitstraling van Mercedes en Hamilton tegenover de toenemende krampachtige en angstige houding van Ferrari en Vettel uiteindelijk de doorslag heeft gegeven in het kampioenschap. Vooral in periodes met tegenslagen hebben Hamilton en Mercedes bewezen verder te zijn dan Vettel, maar ook de paniek bij de Italiaanse renstal na een foutje is typerend voor het verloop van de titelstrijd. De clash in Baku vormt het perfecte voorbeeld van het verschil tussen beide partijen en is misschien wel het belangrijkste en meest typerende voorval voor de kampioensstrijd van afgelopen seizoen.