De FIA meet met twee maten: Verstappen en Russell worden anders beoordeeld

Een ding lijkt in ieder geval vrij duidelijk: Russell is niet de grootste pechvogel van 2026. Dat is waarschijnlijk Lando Norris. De wereldkampioen presteert zelf goed dit jaar en had Kimi Antonelli wellicht nog in het zicht kunnen hebben als hij minder pech had gehad. Norris kampte in de wintertests al met veel technische problemen, haalde in China de start niet eens, en viel in de laatste twee Grands Prix wéér uit met technische problemen. Daarnaast verloor hij regelmatig veel tijd in de vrije trainingen, in nagenoeg elk Grand Prix-weekend.

Dan Russell: de Mercedes-coureur kwam na de openingsronde al onder het vergrootglas te liggen bij de wedstrijdleiding. De Engelsman stond niet voor of achter zijn startvak, maar wel naast zijn startvak. Hij stond te ver naar de binnenkant en dat is geen toeval. Hij stond zo dichter bij de racelijn, waar meer grip ligt, en daarnaast maakt dit het makkelijker om je positie te verdedigen bij de start, omdat je de deur sneller dicht kunt gooien.

Officieel is dit in strijd met de reglementen, maar Russell werd al vrij snel vrijgepleit. Dat is een bijzondere beslissing, aangezien coureurs in het verleden wél bestraft werden. Esteban Ocon kreeg in Bahrein 2023 een tijdstraf van vijf seconden hiervoor. Fernando Alonso overkwam hetzelfde in Saoedi-Arabië, één race later. De FIA maakte daarna de startvakken op verzoek van de coureurs twintig centimeter breder, omdat het te lastig zou zijn om de auto goed in het startvak te zetten.

Sindsdien hebben de coureurs hun auto ook niet meer naast hun startvak gezet. Dat is namelijk verboden en met de bredere startvakken vrij makkelijk te vermijden. De startvakken zijn weliswaar breder geworden, maar de regels zijn hetzelfde gebleven. Conclusie: Russell had een tijdstraf van vijf seconden moeten krijgen. De wedstrijdleiding meet met twee maten en hield Russell de hand boven het hoofd, terwijl Ocon en Alonso wél aangepakt werden. Hiermee schept men een gevaarlijk precedent, want waar ligt de grens. Krijg je wel een straf als je twee meter naast je startvak staat?

Russell was een van de vijf coureurs met een straf voor te snel rijden in de pitstraat. Dit was helaas voor hem in Monaco ook het enige deel van het circuit waar hij sneller was dan Antonelli. De coureurs zijn vanwege twee Safety Car-periodes regelmatig door de pitstraat gereden, waarbij het 'slechts' zes keer verkeerd ging. Pierre Gasly ging tweemaal in de fout en Franco Colapinto, Lewis Hamilton, Lance Stroll, Oscar Piastri en Russell één keer. Alpine tekende bezwaar aan tegen de straffen en beweerde dat de pitstraat korter zou zijn dan aangegeven.

F1Maximaal.nl weet echter te melden dat de FIA de teams voor de race op het hart heeft gedrukt dat de pitsingang en pitsuitgang niet afgesneden mogen worden en dat men streng straffen zal uitdelen als coureurs dat toch doen en daardoor niet genoeg tijd in de pitstraat doorbrengen. Russell kan dus wel naar een softwareprobleem wijzen, maar op de beelden is te zien dat hij de pitsingang wel degelijk afsneed. Door de afstand te verkorten, was hij te snel van A naar B gereden. Dat heeft niks met software te maken, bleek later ook wel.

De tijdstraffen zijn dus terecht. Vijf seconden is niet te zwaar en niet te licht. Het is vooral zuur voor Pierre Gasly dat hij vanwege de late neutralisaties nog vier plekken verloor met zijn straf van tien seconden. Alpine had echter scherper moeten zijn, zeker nadat ze eerst een eerste straf kregen en daarna een tweede straf. Zeker als GPDA-voorzitter en titelkandidaat moet Russell zich bewust zijn van dit soort instructies van de wedstrijdleiding. Als zeventien andere coureurs het wél kunnen en het in totaal zo'n honderd keer goed gaat, is er eigenlijk geen excuus. Dit was dus vooral dom van de bestrafte coureurs.

Russell kreeg het voor elkaar om bij één pitstop twee fouten te maken. Hij sneed niet alleen de pitsingang af, maar reed bij het uitrijden van de pitstraat ook op de witte lijn. Het oordeel van de wedstrijdleiding was dat dit incident geen overtreding was en dus geen straf waard was. Om te beoordelen of dit terecht is, bekijken we de reglementen.

Sinds enkele jaren is deze regel namelijk heel specifiek. De coureurs mogen de witte lijn bij de pitsuitgang niet overschrijden met een deel van de band. Daarbij gaat het niet alleen om het contactvlak, maar ook om de wang van de band. Simpel vertaald: als je vanaf het buitenste deel van de band een verticale lijn trekt, mag die lijn het asfalt buiten de witte lijn niet raken.

Verstappen werd in Miami ermee geconfronteerd hoe strikt de FIA met deze regel kan zijn. Op de beelden was eigenlijk niet te zien of Verstappen enkele millimeters buiten de lijn kwam. In plaats van het incident af te doen als inconclusive, werd het onderzoek uitgesteld tot na de finish. De FIA zorgde voor andere camerahoeken en na uitvoerige analyses kreeg Verstappen meerdere uren na de race nog een vijfsecondenstraf.

Het was duidelijk millimeterwerk of hooguit centimeterwerk en dat was ook het geval bij Russell. Als je de beelden stilzet, is te zien dat hij marginaal over de witte lijn hangt met de wang van zijn linkervoorband. Zelfs bij het Britse Sky Sports kwam men tot die conclusie. "Hij lijkt een fractie over de lijn te zitten met zijn band. Het hoeft niet eens het contactvlak te zijn", aldus commentator David Croft. Dit had dus gewoon ook een vijfsecondenstraf moeten zijn. Waarom Russell niet bestraft werd? Dat is een raadsel. De FIA lijkt duidelijk met twee maten te meten als het op Russell aankomt.

Dan de eerste Safety Car-periode, waarbij Russells resultaat definitief in rook opging. De Brit moest namelijk een vijfsecondenstraf inlossen, al had hij er op dat moment dus eigenlijk al drie moeten hebben, maar Mercedes vergat dat in de hectiek. Russell baalde van de fout van het team, maar in hoeverre valt dit Mercedes te verwijten? Het is inmiddels namelijk duidelijk dat Mercedes Russell helemaal niet naar binnen riep.

Mercedes had namelijk een slim plan. Russell reed een ronde achter leider Kimi Antonelli, maar de Italiaan maakte ook een pitstop. Russell kon zich van die ronde achterstand ontdoen door een ronde langer door te rijden. De Safety Car had dan Antonelli opgevangen, met Isack Hadjar daar nog achter, terwijl Russell de extra ronde sneller door had kunnen rijden. Hij had dan moeiteloos zijn vijfsecondenstraf kunnen inlossen én voor Hadjar kunnen blijven.

Door de fout van Russell kwam hij achter Hadjar terecht en werd zijn straf ook nog niet ingelost. Natuurlijk gaat Mercedes niet vrijuit, maar het team kreeg niet de kans om in de hectiek in het oor van de monteurs te roepen dat ze vijf seconden moesten wachten. Russell stond in de pitstraat achter Antonelli te wachten en verloor zo kostbare seconden, en in de hectiek begonnen de monteurs meteen de banden te wisselen voor Russell. De Brit had al geluk dat die banden klaarlagen voor zijn pitstop, die hij een ronde later had moeten maken.

Russells vijfsecondenstraf werd dus omgezet in een drive-through penalty. In combinatie met de rode vlag betekende dit het einde van een kans op punten voor de 28-jarige coureur. De blaam ligt hier bij het team én de coureur. In plaats van wijzen naar de FIA, zou Russell er echter goed aan doen om in de spiegel te kijken. Daarnaast helpt het vermijden van vijfsecondenstraffen natuurlijk ook. Ja, hij had pech dat na die pitstops een rode vlag kwam, maar de FIA mag de straf niet afzwakken op basis van de racesituatie. Dat gebeurde bij Gasly ook niet.

Russell maakte weliswaar veel fouten in Monaco, maar het kan niet ontkend worden dat hij een vrij slimme coureur is. Soms gaat hij in zijn drang om te winnen echter te ver. Dat bleek vorig jaar in Monaco al, toen hij zo gefrustreerd raakte achter een bewust langzaam rijdende Alexander Albon, dat hij de chicane gewoon afsneed en bewust buiten de baanlimieten inhaalde. Net als dit jaar kreeg hij een drive-through penalty.

Dit jaar begon Russell na de rode vlag aan een korte sprintrace. Hij wist al dat hij na twee ronden door de pitstraat moest rijden. Een resultaat leek kansloos, maar Russell probeerde het tóch. Na een goede start, waarbij hij de derde plek pakte, ging hij meteen half gas rijden na de eerste bocht. Hij liet zo een flink gat vallen naar Antonelli en Hamilton en bood zichzelf ruimte. Na een halve ronde iedereen opgehouden te hebben, reed hij zo hard mogelijk weg. Het mocht niet baten, want anderhalve ronde later viel hij toch terug naar de veertiende plek.

Russell creëerde een gevaarlijke situatie door zo traag te rijden. Dit was een veel extremere vorm dan bij Williams, en sowieso is het meteen na de start levensgevaarlijk. Het is logisch dat iedereen overal naast elkaar kwam te rijden. Nico Hülkenberg werd bestraft voor het aantikken van Carlos Sainz, maar Russell was de ware aanstichter van de chaos achter hem. Of dit een straf had moeten opleveren, is lastig te zeggen. De wedstrijdleiding had er wél goed aan gedaan om Russell hierop aan te spreken en wellicht een officiële reprimande te geven.

Na vijf momenten onder de loep genomen te hebben, is de conclusie duidelijk. Russell had weliswaar pech dat hij dankzij de neutralisaties terugviel tot buiten de top tien, maar hij had juist veel meer straffen moeten krijgen. Hij had minimaal drie vijfsecondenstraffen moeten krijgen in plaats van één straf van vijf seconden. De FIA spaarde hem dus juist tweemaal, en misschien zelfs drie keer, op onverklaarbare wijze.

Als Russell blijft klagen over zijn pech, zal hij zijn fouten blijven herhalen. Hij moet echt aan de slag met dit soort momenten, want Antonelli heeft een enorme stap vooruitgezet en maakt haast geen fouten meer. De wereldtitel is extreem ver weg momenteel, maar als Russell nog enige kans wil maken, dit jaar of in de toekomst, moet hij zelfkritisch worden en ook scherper worden in het doornemen van aanwijzingen van de wedstrijdleiding, zoals het niet afkorten van de pitstraat.