Retro | De mislukte Formule 1-carrière van Juan Pablo Montoya

Montoya kwam namelijk met maar één doel naar de Formule 1: wereldkampioen worden. Dat doel heeft hij niet gehaald. Enerzijds had hij de pech dat hij in de Formule 1 reed op het moment dat Ferrari de sport in een wurggreep had, anderzijds heeft het type coureur dat hij was Montoya op sommige momenten flink in de weg gezeten.

Ik moest aan Juan Pablo Montoya denken toen ik enkele weken een stuk over de aard van de coureur Max Verstappen schreef. Verstappen is een échte racer met een natuurlijk instinct om in gaten te duiken als ze er zijn en zonder vermogen om gecalculeerd te rijden. Montoya zat als F1-coureur ook zo in elkaar. Het heeft hem zeges, podiums, punten en wellicht een wereldtitel gekost.

Juan Pablo Montoya Roldán werd geboren in Bogotá, Colombia op 20 september 1975. Kleine Juan Pablo ging tot enthousiasme van vader Pablo, een enorme autosportfan, karten en stapte op zeventienjarige leeftijd over naar de autosport. Hij won direct het Colombiaanse Formule Renault-kampioenschap. Na het behalen van zijn diploma verhuisde Montoya naar Engeland, waar hij ging racen in Formula Vauxhall-kampioenschap en vervolgens in het Britse Formule 3-kampioenschap.

Na de Formule 3 volgde de Formule 3000, de laatste stap op weg naar de Formule 1. In 1997 racete Montoya voor RSM Marko. Hij won drie races en finishte zijn debuutseizoen als tweede in het kampioenschap, slechts anderhalf punt achter kampioen Ricardo Zonta. Het volgende jaar, 1998, was de zwaar door Mercedes gesponsorde Nick Heidfeld titelfavoriet, maar was het Montoya die er met de titel van doorging. De Colombiaan was op dat moment al als testcoureur actief voor het team van Williams en niets leek een promotie naar de Formule 1 in de weg te staan.

Van ruilen komt huilen
Williams verloor echter eind 1997 in Renault hun motorleverancier en was aangewezen op klantenmotoren in 1998 en 1999. In 1998 won Williams voor het eerst in tien jaar geen enkele race. Om een herhaling daarvan in 1999 te voorkomen ging Frank Williams akkoord met een coureursruil. CART-kampioen Alex Zanardi zou voor Williams in de Formule 1 gaan rijden en testcoureur Montoya zou zijn plaats bij Chip Ganassi Racing in de CART-series innemen. Waar Zanardi faalde, straalde Montoya. De Colombiaan werd op 24-jarige leeftijd tot jongste CART-kampioen ooit gekroond.

Williams wilde Montoya heel graag terug halen naar de Formule 1, maar de coureur koos ervoor om zijn titel in Amerika te verdedigen. Dat lukte niet en eind 2000 werd Montoya alsnog voorgesteld als Williams F1-coureur naast de Duitser Ralf Schumacher. In 2001 maakte Montoya zijn debuut in de sport met uitvalbeurt na uitvalbeurt. In zijn eerste vier races zag Montoya de finishvlag niet. Zo was daar een incident in Brazilië waar de Williams-coureur als leider in de race uit de wedstrijd werd geramd door de net op een ronde gezette Jos Verstappen. In Spanje finisht Montoya voor het eerst en het is meteen een tweede plaats. Wat volgt zijn wederom drie uitvalbeurten, onder andere uit de race gespind in Monaco en een crash in de vangrail in Canada, een tweede plaats bij de Grand Prix van Europa en jawel... een uitvalbeurt in Frankrijk. In Duitsland pakte de Colombiaan de eerste pole position uit zijn carrière, maar zag wederom de finishvlag niet, ditmaal door een geplofte BMW-motor. In Italië boekte Montoya later in het jaar zijn eerste zege in de Formule 1. Hij eindigde het seizoen 2001 als zesde in wereldkampioen.

Gemiste kans
In 2002 was de Williams een stuk betrouwbaarder en Montoya boekte dan ook uitstekende resultaten. Hij werd vier keer als tweede en drie keer als derde afgevlagd. Een race winnen zat er in 2002 niet in en dat kwam mede door een serie midden in het seizoen waarin de BMW-motor Montoya in de steek liet, maar waar de Colombiaan ook uit de Europese Grand Prix crashte met David Coulthard.

In 2003 was Ferrari kwetsbaar en maakten McLaren en Williams serieus kans op de wereldtitel. McLaren-coureur Kimi Raikkonen en Montoya toonden zich de grootste uitdagers van recordkampioen Michael Schumacher. Waar Raikkonen zich tot koning van de regelmaat toonde, kende het seizoen van Montoya meer pieken en dalen. De Colombiaan won in Monaco en Duitsland, scoorde een zwik podiums, maar ook drie cruciale nul-resultaten. In Brazilië spinde de Colombiaan in leidende positie van de baan, in Oostenrijk plofte zijn motor en in Japan liet de hydrauliek hem in de steek. Dichterbij de wereldtitel zou Montoya nooit meer komen.

Na een rommelig 2004 met slechts een zege in de slotrace in Brazilië tegenover twee diskwalificaties in Canada en de Verenigde Staten en een klapband op Spa-Francorchamps, besloot Montoya het team van Williams verrassend de rug toe te keren en over te stappen naar het team van McLaren, waar hij David Coulthard opvolgde. De relatie tussen Montoya en McLaren is nooit geworden wat men er zich van voorgesteld had. Monotya vond de McLaren een lastige wagen om te besturen. Voor zijn gevoel was het stuurwiel maar matig verbonden met de rest van de wagen. In de aanloop naar de derde race van het seizoen in Bahrein blesseerde de Colombiaan zich aan zijn schouder en moest twee races aan zich voorbij laten gaan. Later in het seizoen werd hij gediskwalificeerd bij de Grand Prix van Canada voor het negeren van een rood licht. Hij startte, net als alle andere coureurs op Michelin-rubber, niet in de Grand Prix van de Verenigde Staten alvorens hij nog drie Grands Prix op zijn naam schreef. In de slotfase van het seizoen had seizoen had aanrijdingen met achterblijvers Tiago Monteiro en Antonio Pizzonia en werd hij van de baan gerost door Jacques Villeneuve.

Onbevredigend einde
2006 begon al helemaal verkeerd voor Montoya. De Colombiaan werd geconfronteerd met het feit dat Fernando voor 2007 en verder was gecontracteerd door McLaren en hoewel het niet zeker was dat Montoya voor hem het veld zou moeten ruimen, legde dit een behoorlijke hypotheek op de motivatie van de coureur. De eerste races van het jaar reed Montoya slecht en na een foutenfestival in Australië, waar hij onder andere spinde in de opwarmronde. In Canada crashte hij in de muur na een spectaculaire inhaalmanoeuvre op Michael Schumacher en een week later eindigde zijn Amerikaanse Grand Prix in een crash in de eerste bocht na een mislukt duel met teamgenoot Kimi Raikkonen.

Een week later kwam er plotseling en abrupt een einde aan de Formule 1-carriere van Juan Pablo Montoya toen hij op een persconferentie bekend maakte dat hij de overstap naar het Amerikaanse NASCAR-kampioenschap maakte. Het was een onbevredigend einde van een onbevredigende F1-periode. (Foto: WikiCommons)

- Hans van Brunschot