Klopjacht op Verstappen heeft de situatie alleen maar verslechterd

Verstappen had zijn debuut in de Formule 1 nog niet gemaakt toen de FIA de eerste Verstappen-regel introduceerde. Helmut Marko bood Verstappen op 16-jarige leeftijd een contract bij Toro Rosso aan. De toenmalige FIA-president, Jean Todt, was er niet blij mee dat 17-jarigen zomaar in de Formule 1 konden rijden en gaf de opdracht om een superlicentiesysteem op te zetten nota bene aan Laurent Mekies, de huidige teambaas van Verstappen. Jonge coureurs moeten sindsdien punten voor hun superlicentie behalen in opstapklassen en daarnaast is er een minimumleeftijd van achttien jaar.

Twee jaar later werkte Verstappen als coureur van Red Bull Racing vooral op de zenuwen van de Ferrari-coureurs en Lewis Hamilton. In 2016 werd dan ook de volgende Verstappen-regel opgezet: coureurs mochten niet langer van richting veranderen in de remzone. Opvallend genoeg werd juist Sebastian Vettel daardoor bestraft in Mexico, waardoor niet de Duitser maar Daniel Ricciardo op de laatste podiumplek eindigde.

In de jaren daarna moest de FIA regelmatig regels verduidelijken vanwege Verstappen. Zo werden de track limits-regels aangepast na een fabelachtige inhaalactie van Verstappen op Kimi Räikkönen in Austin, werd inhalen tijdens de formatieronde in 2021 verboden, werden de regels omtrent het aanraken van andere auto's in Parc Fermé aangescherpt, kwam er een verbod op burn-outs bij het finishen, en was het na Abu Dhabi 2021 niet langer toegestaan om bij een Safety Car-herstart naast een collega te gaan rijden.

In 2025 kreeg Verstappen zelfs in de GT-wereld zijn eerste Verstappen-regel. 'Franz Hermann' haalde in september zijn A-licentie op de Nordschleife, waarbij hij een heel weekend uitvoerig getest werd. Zo kreeg hij een instructeur en moest hij eerst in een begrensde Porsche GT4 rijden, die ook nog flink wat extra gewicht had. De Nederlander voldeed aan de vereisten, maar liet bij de organisatie wel enkele kritiekpunten achter. Daar werd naar geluisterd, want coureurs kunnen via goede prestaties en veel kilometers in de simulator nu een deel van het examen overslaan.

Verstappen bouwde in 2024 al snel een grote voorsprong op, maar McLaren werd steeds sterker en Red Bull viel steeds verder terug. Dat zorgde ervoor dat Verstappen soms fel moest verdedigen tegen Lando Norris, bijvoorbeeld in Austin, maar Verstappen de regels perfect in zijn voordeel gebruikte. Jenson Button klaagde daar bij Sky Sports F1 over. 'Het is frustrerend voor ons om naar te kijken, omdat Lando hem buiten het circuit inhaalde, maar uiteindelijk gaat Max ook van het circuit af, en dan gaat het alleen nog maar erover wie dan voor de ander rijdt bij de apex, en dat was Max inderdaad', zo gaf Button teambaas Christian Horner schoorvoetend gelijk.

Button wees er echter op dat de coureurs niet meer proberen om elkaar in te halen, maar om als eerste bij de apex te komen. 'Max was als eerste bij de apex, omdat hij daarvoor van de rem afging, en omdat hij beide coureurs naast het circuit terecht liet komen. Het lijkt erop dat jouw coureur er vooral heel goed in is om de regels te interpreteren, en het probleem is dan ook dat we betere sportieve regels nodig hebben over wat wel en niet geoorloofd zou moeten zijn', vond de kampioen van 2009.

'We zagen het in deze race met veel verschillende gevechten in die bocht', vervolgde Button. 'Jongens halen elkaar daar in, gooien de auto aan de binnenkant ernaast, en drukken de ander dan gewoon van het circuit af. In Monaco zouden ze dat niet doen. We hebben een regel nodig dat je een andere auto niet volledig van het circuit mag duwen, en ik denk dat het racen daar dan beter van wordt, en we het hier niet constant over hoeven te hebben.'

Verstappen vond de regelwijziging niet nodig. 'Eigenlijk niet, maar ik heb het verkeerde paspoort', zo wees hij er bij Viaplay op dat zijn mening blijkbaar minder belangrijk was, en dat er vooral zoveel gedoe over de straf voor Norris was, omdat Verstappen niet uit Engeland komt, en Norris wel. 'Ik kom uit het verkeerde land, op dat gebied. Als het over klagen gaat wel. Ik ben heel blij met mijn paspoort, maar op dat gebied had ik blijkbaar beter een ander paspoort kunnen hebben.'

Uiteindelijk kreeg Verstappen gelijk. Met name Norris en George Russell maakten werk van het aanpassen van de richtlijnen voor de coureurs bij inhaalacties. De FIA ging akkoord met een wijziging, die vanaf Qatar van kracht was. De coureur aan de binnenkant mocht de bocht opeisen als hij bij de apex minimaal met zijn spiegel naast de voorband van zijn concurrent zat, als hij zijn auto maar onder controle hield.

Inmiddels zijn we een jaar verder en is de ophef over de richtlijnen voor het racen niet verdwenen. Sterker nog, we hebben dit jaar de nodige onlogische beslissingen gezien, die gerechtvaardigd werden 'omdat dit nu eenmaal de regels zijn'. Oliver Bearman sprak eerder dit jaar zijn steun voor Verstappen uit, die de richtlijnen niet erg goed vindt. 'Het verstand en het instinct botsen soms', aldus Bearman. 'Dan denk je aan een regel en laat je je tegenstander zomaar voorbij. Dat voelt onnatuurlijk aan.'

Bearman liet ook weten dat hij wilde racen op basis van wat logisch aanvoelt, en niet met de richtlijnen in het achterhoofd. 'Je beslist binnen een fractie van een seconde, niet met het document in je hoofd.' Dat heeft dit jaar tot de nodige incidenten en bizarre straffen gezorgd.

Als je maar ver genoeg naast je rivaal aan de binnenkant zit, mag je eigenlijk doen waar je zin in hebt. Zo probeerde Carlos Sainz in Zandvoort buitenom te gaan in de Tarzanbocht bij Liam Lawson. De felle Nieuw-Zeelander liet zijn auto echter wijd lopen en raakte Sainz, die een lekke band kreeg. Even later kreeg de Spanjaard het nieuws dat hij tien seconden straf kreeg vanwege een inhaalactie buitenom. Na een protest schrapte de FIA die straf weken later wel weer.

Een ander opvallend moment kwam in Brazilië bij de Safety Car-herstart. Oscar Piastri dook aan de binnenkant bij Kimi Antonelli en Charles Leclerc, maar besefte dat ze niet met zijn drieën door de eerste bocht zouden komen. De Australiër probeerde zich terug te trekken, maar raakte daardoor Antonelli nog op zijn achterwiel. Dit zorgde vervolgens voor een uitvalbeurt van Leclerc. Piastri kreeg ook een tijdstraf voor dat incident.

De problemen in de regels werden hierbij pijnlijk duidelijk. Piastri kreeg een straf omdat hij een incident wilde vermijden. Volgens de regels had Piastri beter heel laat kunnen remmen, zodat hij op tijd bij de apex was geweest. Dat had hem het recht gegeven om de volledige breedte van het circuit op te eisen bij het uitkomen van de bocht. Dan had hij Antonelli en Leclerc van de baan mogen beuken en was hij niet bestraft. Het juiste doen levert dus wél een straf op en het verkeerde doen levert geen straf op.

Dat de huidige regels niet goed werken is duidelijk, maar wat is dan de oplossing? Ten eerste zouden de richtlijnen puur als richtlijn moeten dienen. Er moet duidelijk worden aangegeven dat de wedstrijdleiding van deze regels mag afwijken. Daarbij komt wel het volgende probleem tevoorschijn: zijn de stewards objectief en handelen ze allemaal hetzelfde?

Het is en blijft bizar dat de FIA in een miljardensport als de Formule 1 geen budget vrijmaakt om elk Grand Prix-weekend over dezelfde scheidsrechters te beschikken. Als we elk raceweekend dezelfde steward hebben, is het veel makkelijker voor de coureurs om te weten wat wel en niet mag, en om ook opheldering te krijgen van de FIA. Daarnaast is het bijzonder vreemd dat we haast wekelijks Britse en Australische stewards krijgen. Waarom geen Duitser, Fransman, of Nederlander? Als er een vast panel van stewards komt, zou het raadzaam zijn om daar geen Britten bij te zetten. Vitantonio Liuzzi en Enrique Bernoldi zorgen doorgaans voor minder controverse.

Daarnaast moet men het racen tot de apex tegengaan. Dit is geen natuurlijke manier van racen. Je wilt een situatie creëren waarin coureurs zoveel mogelijk kunnen doen wat al natuurlijk aanvoelde. Hier zullen de coureurs samen mee aan de slag moeten gaan, maar als je minimaal met je spiegel aan de binnenkant naast de voorband van een concurrent zit, zou je ruimte moeten krijgen, onafhankelijk of dit bij de apex van de bocht is, bij het insturen van de bocht, of bij de exit.

Datzelfde geldt eigenlijk voor de buitenkant. In 2015 en 2016 liet Verstappen de ene na de andere prachtige inhaalactie buitenom zien. Dat maakte het racen juist mooi, maar dat is tegenwoordig niet meer mogelijk, omdat de coureur aan de binnenkant je gewoon van de baan mag drukken. Dat is zonde. De FIA moet mooie inhaalacties juist mogelijk maken en niet tegenwerken. Niemand wordt enthousiast van een inhaalactie met DRS of in 2026 met overtake mode. De mooiste inhaalacties zie je in de bochten en zijn vaak inhaalacties. Kijk maar naar de inhaalactie van het jaar, die van Verstappen bij de start in Imola.