Analyse | Verstappen had het zonder Leclercs plofmotor héél zwaar gehad in Baku

De Nederlander zei na afloop dat hij vermoedde dat hij Leclerc wel bij had gehaald. Zijn vermoedens werden geëchood door zijn team. Ook Christian Horner had dusdanig veel vertrouwen in de racepace van zijn renstal dat de zege voor Verstappen niet te voorkomen leek. Toch was een overwinning allesbehalve zeker, was de Ferrari niet gaan roken halverwege de wedstrijd. Dat is op te maken uit het gevecht tussen Verstappen en Leclerc in de openingsfase, evenals de waarschijnlijke gevolgen van de tweede virtuele safety car in Azerbeidzjan. Ja, het is een wat als-verhaal, maar de mens is nieuwsgierig van aard, dus we belichten het tóch.

Red Bull wist tijdens die eerste safety car wat het wilde, althans, bij Verstappen. Hij werd geïnstrueerd door zijn team om het tegenovergestelde te doen van Leclerc. Baanpositie was voor het team uit Milton Keynes belangrijker dan nieuwe banden. In schone lucht kon Verstappen zijn pace op de mediums etaleren en een klein gaatje trekken, om vervolgens in de tweede stint op de harde banden naar de Ferrari toe te rijden. Verstappen stopte negen ronden later dan zijn titelconcurrent, wat hem aan het einde qua bandendegradatie volgens Red Bull een voordeel op had geleverd dat groot genoeg was om een inhaalactie te plaatsen.

Pérez bleef per ongeluk buiten. Red Bull wilde de Mexicaan wél binnenhalen, en terecht - waarom zou je als Red Bull zijnde je strategie níét splitten? Miscommunicatie met de coureur voorkwam een pitstop echter, en enkele ronden later was het meeste leven wel al uit zijn achterbanden. Twee ronden voor zijn teamgenoot moest Pérez de pitstraat in, wat hem dus ten opzichte van Leclerc een nog kleiner snelheidsvoordeel opgeleverd had aan het einde dan Verstappen. Met andere woorden: zonder die eerste safety car-pitstop was het voor Pérez een vrij lastig verhaal geworden.

Red Bulls strategie was nu met beide coureurs hetzelfde. Verstappen was de voorste coureur van de tweede, en was ook simpelweg enkele tienden sneller dan zijn teamgenoot. In ronde 18 maakte Verstappen zijn pitstop. Ronde 19 was hij bezig aan zijn in-lap, en aan het einde van ronde 21 viel Leclerc uit. Voor een pacevergelijking hebben we dus maar een zeer beperkte hoeveelheid data. Leclerc klokte op tien ronden oude hards een 1:48.109 in deze fase van de wedstrijd, Pérez een 1:47.558 en Verstappen een 1:46.898. Hij was iets meer dan een seconde sneller dan de Ferrari, dus.

Verstappen lag zo'n tien ronden voor qua bandenslijtage, maar zou deze slijtage op een gegeven moment zelf ook ervaren. Met zijn pace in die beginfase van de tweede stint op het harde rubber lijkt het er echter op dat hij sowieso naar de Ferrari toe had kunnen rijden - het gat was immers slechts twaalf seconden toen alle drie de podiumkandidaten een pitstop gemaakt hadden. Of hij de inhaalactie had kunnen maken, dat blijft de vraag, maar wellicht was het van die inhaalactie nooit gekomen.

Kevin Magnussen viel namelijk stil en er werd wederom een virtuele safety car opgeroepen. De meerderheid van de grid dook de pitstraat in, zo ook Verstappen en Pérez. De Red Bull-coureurs deden dit in ronde 33. Verstappens harde banden waren toen vijftien ronden oud, die van Leclerc, had hij nog gereden, dus 24. Verstappen was, afgaand op de data, al wel naar de staart van de F1-75 toegereden, maar we zagen in de beginfase dat er toch wel een flinke mate van overspeed nodig was om werkelijk die passeerbeweging te laten slagen. Daarnaast suggereert de data niet dat Leclerc op dat moment al zoveel grip was verloren dat Verstappen al een aanval had kunnen plaatsen.

Die tweede virtuele safety car die Magnussen veroorzaakte, kwam toen Verstappen in de tweede sector reed. Hij passeerde de Haas en Leclerc had dat in dit wat als-scenario ook gedaan. Was de Ferrari-pitmuur wakker dan hadden ze de coureur ook bij de tweede VSC de pitstraat ingestuurd, hij had immers een setje nieuwe mediumbanden klaarliggen. Red Bull had voor Verstappen een extra setje van de harde banden uitgespaard.

Vanaf ronde 33 was het nog achttien ronden naar het einde van de race - precies de lengte van Verstappens eerste stint op de mediums. Dit was voor Leclerc dus te doen, wist ook Ferrari. Daarmee had Leclerc gedurende de wedstrijd een voordeel gehad ten opzichte van de Limburger wanneer hij nog mee had gedaan. Ferrari had daarnaast Red Bull voor een keuze gezet. Pit Ferrari? Dan konden ze buiten blijven en hopen dat Leclerc tegen de muur genaamd Pérez aanliep, en vervolgens tijd tekort kwam om Verstappen te passeren, of ook de pitstraat induiken.

Doken ze de pitstraat in dan hadden ze wederom tegen de achtervleugel van Ferrari aangekeken. Red Bull had iets meer snelheid in Baku, maar niet voldoende voor Verstappen om Leclerc op het circuit in te halen, ook niet met behulp van zijn DRS - zoveel werd in de openingsfase wel duidelijk. Baanpositie zou dan dus het alternatief geweest zijn, maar een praktisch voorbeeld van de wedstrijd doet vermoeden dat deze strategie nadelig uitgepakt had voor het team uit Milton Keynes.

De Mercedes en de AlphaTauri deden weinig aan elkaar onder op het nauwe stratencircuit. Toch zag je dat toen Lewis Hamilton Pierre Gasly tegenkwam op het asfalt op nieuwere banden het verschil in tractie enorm was. Toen Hamilton zich eenmaal ontdaan had van zijn Franse collega, zie je in de rondetijden ook dat het voordeel voor de Engelsman tussen de zes tienden en anderhalve seconde schommelt. Met andere woorden: het paceverschil tussen twee coureurs, de één op versleten, harde banden en de ander op nieuwe, harde banden, was ongeveer een seconde.

Met die overspeed wist Hamilton Gasly voorbij te komen. Had Leclerc tijdens die tweede virtuele safety car gepit, en was hij daarna twee Red Bulls tegengekomen dan had Leclerc niet alleen nieuwere banden gehad, maar ook nog eens een compound zachter. Het is lastig om te stellen hoeveel snelheid meer de nummer drie in de titelstrijd concreet zou hebben, maar die seconde die Hamilton had, daar was hij wel aan gekomen, zelfs nadat hij het ontstane gat van tien tot twaalf seconden naar zijn Red Bull-rivalen had gedicht.

Dan was het voor Red Bull een kwestie geweest van met hand en tand verdedigen, en proberen de Ferrari-opmars zo veel mogelijk af te remmen. We weten dat Pérez zijn auto bijzonder breed kan maken, maar Ferrari had aan het einde van het rechte stuk ongeveer evenveel snelheid als Red Bull, en een snellere auto in de eerste twee sectoren. Ook met die tweede virtuele safety car was het dus tot een spetterend einde gekomen.

Wat is de conclusie van de analyse? Aan het einde van de wedstrijd zie je in de rondetijden van bijvoorbeeld Valtteri Bottas en enkele heren die lang doorgingen op de harde band - Gasly, Sebastian Vettel en Fernando Alonso - dat het paceverschil tot wel een volle seconde kon bedragen tussen de hards en mediums, ook aan het einde van de wedstrijd. Het voorbeeld van Hamilton en Gasly doet eveneens vermoeden dat het verschil in snelheid tussen Leclerc en Verstappen en Pérez erg groot was geweest, groot genoeg voor een inhaalpoging.

Dat Leclerc Pérez het nakijken zou geven, daar kunnen we wel vanuit gaan. Of het hem gelukt was om Verstappen van P1 te stoten, dat zullen we nooit weten. Afgaand op de data lijkt het er echter op dat de kans groter was dat Leclerc hem had gewonnen dan dat hij hem had verloren. Verstappen op hardere, versleten banden had Leclerc continu in zijn nek gehad in bocht 1, al helemaal als je meeneemt dat hij uit voorzorg zijn DRS niet meer mocht gebruiken tegen het einde van de wedstrijd.

Wanneer Leclerc langs Pérez was gekomen, was het dus aan Verstappen geweest om een laatste blokkade op te werpen. Leclerc had, conservatief gerekend, een ronde of 5-6 gehad om zijn Ferrari langs de Red Bull te manoeuvreren, theoretisch gezien, dan. Nogmaals, weten doe je 't nooit, maar Leclerc had op Baku City Circuit hoogstwaarschijnlijk de overwinning in zijn vizier gehad. Des te vervelender is het voor Leclerc dat hij zonder punten in de privéjet richting Montreal zit.