Vijftien jaar Felipe Massa: Kroniek van een onbekroonde carrière

Felipe Massa zal altijd om twee momenten herinnert worden: Het moment dat hij zich even wereldkampioen waande in 2008 en het moment dat hij een jaar later wordt uitgeschakeld als er een veer van de wagen van Rubens Barrichello afbreekt en hard tegen de helm van Massa slaat.

Felipe Massa debuteert in 2002 in de Formule 1 voor het team van Sauber. De Grand Prix-wereld heeft hoge verwachtingen. De Braziliaan is immers de opvolger van de Fin Kimi Raikkonen die een jaar eerder bij de Zwitserse renstal debuteerde en door zijn uitstekende prestaties al direct een transfer naar topteam McLaren verdiende. Massa was pas 20 en behaalde niet de resultaten die Raikkonen een jaar eerder behaalde, maar liet bij vlagen zijn potentieel zien. Zijn beste race reed Massa op de Nürburgring waar hij zesde werd op een dag dat er zestien auto's aan de finish kwamen en hij teamgenoot Heidfeld het hele weekend de baas was.

Massa reed slechts één seizoen voor Sauber. Hij vertrok eind 2002 naar Ferrari, waar hij aan de slag ging als testcoureur. In 2004 en 2005 reed hij als onderdeel van zijn opleidingsprogramma opnieuw voor Sauber, maar nu in Ferrari-dienst. In die seizoenen bleek het voor Sauber lastig om te kunnen blijven concurreren met teams die fabriekssteun ontvingen. Massa scoorde in twee seizoenen maar negen puntenfinishes. 

In 2006 stroomde Massa eindelijk door naar Ferrari. Als opvolger van Rubens Barrichello was hij een seizoen lang de teamgenoot van de legendarische Michael Schumacher. In zijn debuutrace voor de Scuderia gooide Massa nog een podiumplaats weg, maar presteerde in 2006 boven verwachting. Wederom op de Nürburgring steeg Massa boven zichzelf uit wat ditmaal resulteerde in zijn eerste podiumplaats. Het bleek de opmaat naar hogere doelen. Op Istanbul Park boekte Massa zijn eerste overwinning. Op zaterdag versloeg hij teamgenoot Schumacher nipt en pakte pole. Omdat Schumacher voor de titel streed werd verwacht dat Massa Schumacher in de race voorbij zou moeten laten gaan, maar een safetycar-situatie zorgde ervoor dat Fernando Alonso zich tussen de twee Ferrari's kon nestelen waardoor Massa voor zijn eigen kansen mocht gaan. Later dat jaar won Massa voor eigen publiek op Interlagos zijn tweede Grand Prix.

In 2007 kreeg Massa in de persoon van Kimi Raikkonen een nieuwe teamgenoot. Ferrari begon met een achterstand aan het seizoen en het was dat het sterkere McLaren-Mercedes te maken had met een keihard intern-teamduel waardoor Ferrari zich terug in het kampioenschap kon vechten. De voortrekkersrol was daarbij weggelegd voor Raikkonen, die er uiteindelijk ook met de titel vandoor ging, maar de Fin werd perfect ondersteund door Massa, die zelf drie overwinningen boekte. 

In 2008 waren de rollen omgedraaid en toonde Massa zich ijzersterk in het titelgevecht met McLaren-coureur Lewis Hamilton. De Braziliaan was in de vorm van zijn leven en wist de titelstrijd tot de laatste Grand Prix vol te houden, ondanks een serie mindere resultaten in aanloop naar de race op Interlagos. Voor de laatste race van het seizoen was de voorsprong van Lewis Hamilton 7 punten. Dat betekende dat Massa de race moest winnen, in die tijd goed voor 10 punten, en dat Hamilton niet hoger mocht eindigen dan 6e. Massa deed wat hij moest doen. Hij was het hele weekend de snelste, kwalificeerde zich op pole en domineerde de race. Hamilton maakte eerder dan Massa pitstops in de wisselende weersomstandigheden en bracht zichzelf flink de nesten. Massa won de race en waande zichzelf wereldkampioen, maar Hamilton passeerde in laatste ronde de Toyota van Timo Glock, wat hem de vijfde plaats en het wereldkampioenschap opleverde. Massa kwam één punt tekort.

In 2009 zag het Formule 1-landschap er door veranderende regels heel anders uit. Niet Ferrari en McLaren, maar Brawn en Red Bull waren de dominante teams. Massa had tot het moment dat het circus de Hungaroring aandeed slecht één podiumplaats kunnen noteren. In Hongarije ging het tijdens de kwalificatie mis voor de Braziliaan. Hij reed achter landgenoot Barrichello toen een veer van de ophaning van diens Brawn hard tegen de helm van Massa sloeg. De Braziliaan verloor het bewustzijn en crashte met zijn Ferrari hard in de bandenstapels. Massa kwam dat seizoen niet meer in actie.

Toen Massa in 2010 terugkeerde zag zijn toekomstperspectief er bij Ferrari heel anders uit. Teamgenoot was niet langer de relaxte Fin Raikkonen, maar het Spaanse heethoofd Fernando Alonso. De tweevoudig wereldkampioen was van Renault naar Ferrari gekomen om zijn collectie wereldtitels uit te breiden. Diens status wordt Massa erg duidelijk gemaakt op de Hockenheimring waar engineer Rob Smedley Massa tot drie keer toe meldt dat 'Fernando quicker than you' is. Massa moet aan de kant en Alonso boekt de overwinning die hij nodig heeft in de titelstrijd met Sebastian Vettel. Het is voor Massa het begin van het eind. 

In 2011, 2012 en 2013 rijdt Massa nog voor Ferrari, maar een race winnen, laat staan een rol van betekenis spelen in de strijd om de wereldtitel zit er niet meer in. Hij staat zelfs nog maar twee keer op het podium. Massa's carrière lijkt over op het moment dat hij in 2014 overstapt naar Williams. Ironisch genoeg blijkt het een stap vooruit. De nieuwe motorformule blijkt het startveld wederom enigszins door elkaar gehusseld te hebben en omdat Williams met Mercedes-motoren rijdt, staat het team er niet heel slecht voor. Massa boekt in 2014 en 2015 zomaar nog vijf podiumplaatsen. In 2016 en 2017 zit dat er niet meer in, maar toont Massa zich een uitstekende mentor voor de jonge Canadees Lance Stroll.

Het zal altijd de vraag blijven wat er in de onderlinge verhouding tussen Massa en Alonso gebeurd zou zijn als de Braziliaan niet zo ernstig geblesseerd zou zijn geraakt op de Hungaroring.