Verstappen en collega's straks achter de rollator dankzij wanbeleid van de FIA?

De FIA staat doorgaans voor een onmogelijke klus bij het vaststellen van nieuwe reglementen. Het budget van de FIA valt namelijk in het niet vergeleken bij de grote Formule 1-teams. De beste ontwerpers worden over het algemeen aangesteld door de teams, want die hebben ook de hoogste salarissen te bieden. Het is dus logisch dat de FIA bij nieuwe reglementen keer op keer verrast wordt door slimmigheden van de teams.

Voor 2022 ging het aerodynamische reglement flink op de schop. Het grondeffect werd opnieuw in de Formule 1 geïntroduceerd. Hoe lager je je auto kunt afstellen, hoe meer neerwaartse druk je via de vloer kunt genereren. Het is dan ook logisch dat de teams in de afgelopen jaren de limieten opgezocht hebben. Ontwerpers als Adrian Newey, Pierre Waché, en Rob Marshall willen de snelste auto ontwikkelen. Zij zijn niet bezig met de gevolgen voor de coureurs.

De FIA heeft als belangrijkste taak om de veiligheid van alle betrokkenen te waarborgen. Denk daarbij aan de coureurs, de teamleden, baanmedewerkers, en het publiek. De internationale autosportbond moet de coureurs dus ook in bescherming nemen tegen allerlei slimme trucjes van de gekke genieën die de regels doorpluizen, op zoek naar mazen in de wet. De Formule 1 is ook een technische krachtmeting, dus die trucjes horen bij de sport, maar daarbij is de veiligheid wel van groot belang.

Dat lijkt niet het geval te zijn. Meerdere coureurs hebben zich in de afgelopen maanden uitgesproken over fysieke klachten. 'Over dat soort dingen zeg je expres niet te veel. Dat houd je allemaal privé', zo verklaarde Verstappen in Las Vegas waarom hij zich niet eerder openlijk uitsprak. 'Nu zit je aan het einde van het laatste seizoen in deze auto's, dus nu maakt het niet meer veel uit. Het is zeker niet comfortabel. Je krijgt dan dat gestuiter en dat is heel irritant. Ik ga het zeker niet missen.' Zo grapte de Limburger in Abu Dhabi nog dat hij nog even dacht dat hij moest genieten van zijn laatste meters in de 2025-auto's, maar dit toch maar niet deed.

In de Formule 1-auto's tussen 2022 en 2025 waren de problemen behoorlijk serieus. 'De stijfheid en de compressie zijn heel hoog', zo legde Verstappen het probleem uit bij Viaplay. 'In Austin trek je bijvoorbeeld 5G of 6G in een bocht. Ik had op bepaalde plekken op het circuit ook 9G verticaal. Dat is niet goed voor je rug. Dat kan ik je verzekeren', vertelde de viervoudige wereldkampioen.

'Het is in de afgelopen jaren totaal niet comfortabel geweest', vertelde Verstappen in Qatar tegen de aanwezige Nederlandse media, waaronder F1Maximaal.nl. 'Mijn rug valt eraf en mijn voeten doen eigenlijk constant pijn. Fysiek gezien is dit niet fijn geweest. Als je scans laat doen, zien die er ook niet goed uit. Wij weten hoe de situatie was en hoe de situatie kan zijn, dus dan zou ik liever gaan voor wat we in 2015 en 2016 hadden.'

Oliver Bearman was op Kimi Antonelli na de jongste coureur in 2025, maar heeft ook flink geleden. 'Het stuiterprobleem, het rijgedrag en het algehele gebrek aan comfort in deze auto's waren ronduit vreselijk', liet de 20-jarige coureur optekenen, die na zijn seizoen in de Formule 2 over goed vergelijkingsmateriaal beschikte. Bearman heeft een sterk seizoen achter de rug, maar geeft toe dat zijn fysieke problemen verregaande gevolgen hadden.

'Op circuits als Las Vegas, Mexico of zelfs Qatar moet je de auto zo stijf afstellen om snel te zijn dat het gevolg is dat je 's nachts niet meer kan slapen als je uit de auto stapt, simpelweg omdat je rug dan te veel pijn doet', zo verklaarde de Brit dat hij regelmatig heeft liggen creperen van de pijn op zijn hotelmatrassen. 'Ik heb zoiets nog nooit meegemaakt in een raceauto, want ik heb nooit eerder dit soort stuiterproblemen gehad.'

Daarnaast zorgt het gestuiter ook voor zichtproblemen. 'Ik heb niet eerder problemen gehad met focussen. Het is een vreselijke ervaring en een vreselijk gevoel als je de auto bestuurt', zo genoot ook de rookie niet echt meer van het rijden. 'Als je het over de pure snelheid hebt, weet je dat je in de derde vrije training met een bepaald gripniveau en een bepaalde hoeveelheid brandstof geen enkel probleem hebt.'

Het grootste probleem volgt later pas. 'Als je naar de kwalificatie gaat, begin je opeens te stuiteren. Je verliest dan ook heel veel rondetijd, omdat je ook gewoon heel veel vertrouwen verliest', baalde de Haas-coureur. 'Ik hoop echt dat de auto's volgend jaar niet meer stuiteren, vooral als ik een lange carrière in de Formule 1 wil hebben. Als ze zo doorgaan, denk ik niet dat veel van ons door kunnen racen tot na onze veertigste verjaardag, zoals Lewis en Fernando dat kunnen.'

Bearman maakt zich oprecht zorgen over zijn carrière. 'Ik heb het er echt lastig mee om me goed te voelen, vooral bij het slapen. Het is heel lastig na de race, en soms zelfs nog twee dagen na de race, als het een zwaar circuit was', deelt de Engelsman. 'Mexico is daar een goed voorbeeld van, omdat je over de kerbstones moet rijden en dat is gewoon heel pijnlijk. Je bent de ronden dan echt aan het afstrepen. Je wil gewoon dat de race voorbij is omdat je te veel pijn hebt.'

Nikolas Tombazis, die bij de FIA verantwoordelijk is voor de technische regels in de formule-auto's, heeft sindsdien bevestigd dat de FIA op de hoogte was van de problemen. De Griek heeft in gesprek met verschillende media toegegeven dat de auto's tussen 2022 en 2025 afhankelijker van de rijhoogte waren dan de FIA verwacht had. Door de auto laag af te stellen, genereerden de auto's veel meer downforce, waardoor de teams op zoek gingen naar stijve afstellingen.

In 2022 zorgde het grondeffect daarnaast voor porpoising, het gestuiter van de auto's op de rechte stukken. Dat werd na verloop van tijd beter, maar de stijve afstellingen werden alleen maar extremer. Tombazis erkent de onderschatting van de FIA van dit fenomeen. 'Het was een fout in de 2022-reglementen dat de ideale rijhoogte van de auto's zoveel lager werd (dan verwacht, red.)', aldus Tombazis.

Tombazis geeft toe dat hij in eerste instantie verrast werd door porpoising. 'Dit is iets dat wij gemist hebben, maar dat geldt ook voor de teams', benadrukte Tombazis. 'In alle discussies heeft niemand dit ooit aangekaart. Het probleem werd pas nipt voor de start van het seizoen duidelijk, maar toen was het te laat om de regels nog aan te passen', aldus Tombazis. 'Het porpoising, dat we eerst zagen, is niet volledig verdwenen, maar wel duidelijk enorm verbeterd. We hadden niet op dit fenomeen geanticipeerd. Ik wens dat we het op dat gebied beter hadden gedaan.'

De technische man van de FIA geeft aan waarom de FIA niet ingreep. Tombazis denkt niet dat de FIA het probleem nog kon oplossen door de teams minder vrijheid te geven met de stijve ophangingssystemen. 'We denken niet dat veranderingen aan de ophanging een groot effect zouden hebben. Het zou de teams misschien andere opties gegeven hebben, maar wij denken niet dat een vereenvoudiging van de ophangingsregels het probleem had opgelost.'

Het is bijzonder dat de FIA toegeeft dat men al vlak voor de start van het 2022-seizoen op de hoogte was van de problemen, maar vier jaar lang niet serieus ingreep. In 2022 werden wel enkele halfbakken oplossingen voorgesteld om porpoising tegen te gaan, maar de klachten van de coureurs gaan inmiddels vier jaar terug. In 2022 leidde dat tot de bekende discussie tussen Christian Horner en Toto Wolff in Drive to Survive.

'Ik kan jullie allemaal verzekeren dat jullie een gevaarlijk spel spelen', vertelde Wolff destijds tegen zijn collega's. 'Als een auto in de muur eindigt omdat de auto te stijf was afgesteld of aan het stuiteren is, dan hebben jullie een groot probleem. Dan kom ik achter jullie aan', waarschuwde de Mercedes-baas. 'Is dit een spel voor de camera's?' reageerde Horner. 'Volgens mij kunnen we dit beter zonder camera's bespreken', zo doelde de Brit op Netflix.

'Dat boeit me helemaal niks', ging Wolff door. 'Als je denkt dat ik hier een toneelstukje opvoer vanwege de snelheid van de auto, verzeker ik je dat je het helemaal verkeerd hebt.' Mattia Binotto benadrukte vervolgens dat het waarborgen van de veiligheid de taak van het team is. 'Verander je auto!' riep Horner uit. 'Jij hebt een probleem. Verander je f*cking auto dan.' Het gesprek eindigde met meer bekvechten. 'Jij moet je auto ook veranderen, want Checo (Pérez, red.) heeft hier ook over geklaagd. Ik heb het op papier. Ik heb het afgedrukt!'

Het is duidelijk dat de teams altijd voor hun eigen belangen zullen opkomen. Daarom moeten niet de teams, maar de FIA de regels vaststellen. Hoewel Wolff kampte met de grootste problemen, is duidelijk dat alle teams hun coureurs fysieke klachten hebben bezorgd. Luister daarvoor maar naar de opmerkingen van coureurs als Verstappen en Bearman. Ook anderen, zoals Pierre Gasly, Alexander Albon, en Lewis Hamilton hebben zich hierover uitgesproken.

De FIA bevindt zich dan ook op glad ijs. De onderzoeken uit de rugbywereld zijn inmiddels wereldwijd wel bekend. Uit onderzoek blijkt dat voormalige rugbyspelers veel meer kans hebben om op hogere leeftijd verschillende vormen van hersenletsel op te lopen. Het menselijk lichaam is, ook bij professionele training, niet gemaakt voor dit soort klappen. Wat de gevolgen zijn van de scans van Verstappen en collega's, moet in de toekomst nog duidelijk worden.

Zo ver had de FIA het nooit moeten laten komen. De coureurs verdienen dan wel miljoenen, maar dat rechtvaardigt niet dat zij hun gezondheid op het spel moeten zetten. Coureurs kampen al jarenlang met klachten, en de kans is aanwezig dat deze klachten ook op hogere leeftijd gevolgen gaan hebben. Dat is een risico dat niemand verdient. De FIA spreekt niet volledig de waarheid door te zeggen dat ze verder niet hadden kunnen ingrijpen.

Als het voor het 2022-seizoen duidelijk is wat de problemen zijn, valt het niet te rechtvaardigen dat er in 2025 nog altijd geen oplossing is. De FIA kan altijd de regels op korte termijn aanpassen als de veiligheid op het spel staat. Denk daarbij bijvoorbeeld ook aan de tijdelijke chicane die we in het verleden in Eau Rouge gezien hebben op Spa-Francorchamps. Zo'n bocht verandert de configuratie van het circuit ook flink, maar als het nodig is om de veiligheid te waarborgen, so be it.

De FIA had verschillende oplossingen kunnen introduceren. Denk hierbij aan een minimale rijhoogte. Als de auto hoger wordt afgesteld, genereert de vloer minder downforce. In de praktijk wordt het verschil in rijhoogte daardoor uitvergroot, omdat de auto minder tegen het asfalt gezogen wordt. Bij een hogere afstelling met minder neerwaartse druk vanuit de vloer levert een stijve afstelling ook minder op, waardoor je het probleem aan twee kanten oplost.

Een alternatief is een strengere regel voor de plankslijtage. De FIA had de maximale slijtage kunnen verlagen van 1,0 naar 0,5 millimeter. De teams hadden dan zelf meer marge moeten inbouwen. Het budgetplafond maakt dit soort wijzigingen juist makkelijker. In het verleden konden teams nog roepen dat dergelijke aanpassingen heel veel geld zouden kosten, maar tegenwoordig heeft iedereen dezelfde limiet. Maak er binnen die limieten maar het beste van.

Had dit gevolgen gehad voor de pikorde? Absoluut. Toch blijft de veiligheid het belangrijkste en de FIA heeft hiermee laten zien dat dit niet de prioriteit krijgt die het wel zou moeten krijgen. In België werd niet geracet totdat het droog was, dus op zo'n moment beïnvloedt de FIA de competitie ook om de veiligheid te waarborgen. Daar werd Verstappen met zijn regenafstelling namelijk benadeeld. Waarom kan de FIA daar de races wél beïnvloeden, maar greep men vier jaar lang niet fatsoenlijk in tegen fysieke klachten van coureurs? Hoe serieus die klachten zijn, zal in de komende decennia duidelijk worden. Die situatie had de FIA kunnen en moeten vermijden.