Verstappen houdt collega's een spiegel voor: wie heeft gelijk?

"Hij reed mij van het circuit. Hij denkt dat hij kan doen wat hij wil, alleen maar omdat hij op het middenveld racet", aldus de woorden van Sainz. De Spanjaard heeft in één ding gelijk: het valt op dat Verstappen met een andere mentaliteit racet op het middenveld dan zijn collega's. Waar zit hem dat verschil in en waarom is het verschil er überhaupt?

Sainz ging na afloop dieper in op zijn eigen woorden. We hoorden hem op de boordradio omdat hij de inhaalactie van de in bocht 2 gespinde Verstappen te agressief vond. Na de spin viel Verstappen terug en kreeg hij het aan de stok met twee Williams-coureurs, waaronder dus Sainz. Sainz, ooit teamgenoot van de Nederlander, zag hoe de Red Bull in bocht 17 opdook in de binnenbocht. Sainz kon niet insturen en was gezien, waarna Verstappen wegreed bij het Williams-duo en uiteindelijk als vijfde over de eindstreep kwam.

Naar het idee van de oud Ferrari-coureur 'reed hij (Verstappen, red.) mij bijna van de baan'. Na de inhaalmanoeuvre van de viervoudig wereldkampioen kwamen ook Albon en een Haas voorbij. Sainz' prima eerste ronde was definitief naar de knoppen en dat verweet hij Verstappen. Sterker nog, hij was van mening dat Verstappens instelling anders was dan die van de middenveldcoureurs, omdat zij weten dat ze toch geen kans maken tegenover de Red Bull. "Zijn inhaalactie was niet respectloos, maar wat hij in bocht 17 deed, was bijna een lancering, wetende dat we hem op het middenveld toch niet uitdagen en hem er op een gegeven moment gewoon langs laten. Het was op het randje", stelde hij tegenover onder meer Motorsport Week.

Sainz was die dag het eerste slachtoffer van een oprukkende Verstappen, maar zeker niet de enige die last van hem had. Onder meer Lewis Hamilton kreeg te maken met zijn voormalige titelrivaal, ook in bocht 17. De scherpe linker knik na het lange, rechte stuk is het ideale moment om in te halen en precies dat deed Verstappen daar. Opvallend is dat we dat wel vaker zagen gebeuren, maar ogenschijnlijk opvallend vaak bij Verstappen. Dat kan natuurlijk deels te maken hebben met het feit dat Verstappen out of position was vanwege zijn spin, maar het kan ook een gevolg zijn van zijn inherent agressieve rijstijl. Volgens Sainz was het vooral frustratie die Verstappen toonde.

Er kan echter ook een botsing van belangen in zitten. De gevestigde namen in de subtop en ook de heren op het middenveld vechten voor punten. Verstappen rijdt nog altijd met de psychologische instelling van een wereldkampioen: inhouden is geen optie. Die alles-of-niets-aanpak is enerzijds afkomstig van jarenlang strijden voor titels, maar is ook Verstappen gewoon eigen. Een Kevin Magnussen en Esteban Ocon vertonen vergelijkbare trekjes. Wat ertoe doet, is de ander te slim af zijn, en niets anders. Deze twee coureurs ter vergelijking hebben echter nooit echt over het materiaal beschikt om met die instelling een gooi naar de wereldtitel te doen.

Verstappen kan zich in een situatie bevinden waarin hij technisch gezien middenvelder is, maar mentaal die status weigert te accepteren. Hij stak aan het begin van zijn carrière bij Toro Rosso ook boven de rest van het veld uit. Dat was zo ongeveer de laatste keer dat hij echt gedwongen was om op het middenveld te strijden met zijn concurrenten. Het is dan ook de vraag of dit het gevolg is van een mentale aanpassing, of dat hij simpelweg altijd zo geweest is. Veel analytici zullen vermoedelijk op dat laatste punt wijzen, deels verklaarbaar door zijn bikkelharde opvoeding door vader Jos Verstappen. Die duldde geen verliespartijen.

Wat Verstappen met inhaalacties zoals die in bocht 17 doet, is deels via intimidatie zijn eigen dominantie afdwingen. Dit hebben we hem al heel vaak zien doen en dit kwam er veelvuldig uit in zijn strijd met Hamilton in 2021. Hij gaf destijds zijn Britse concurrent vaak de keuze om in te houden, of samen van het circuit te gaan. Ook nu zie je weer dat wanneer iemand hem tegen zou houden, diegene contact riskeert. In de titelstrijd met Hamilton in 2021 stonden er voor beiden veel punten op het spel en had het ook echt invloed op de titelstrijd. Die urgentie mist men in het middenveld, waar het eerder om puntenfinishes gaat. Daardoor ontstaat een mismatch tussen de fanatieke Verstappen en zijn minder ambitieuze collega's.

Dat dat frustrerend werkt voor het middenveld is begrijpelijk. Het is niet alleen agressie, maar ook een herinnering aan dat je te maken hebt met iemand die van grote hoogte gekomen is. Hij gebruikt zijn weliswaar niet meer zo dominante Red Bull nog steeds als een wapen, zelfs als dit niet noodzakelijk is om voor die grootste titel te strijden. Het middenveld kent niet echt een hiërarchie, maar moet wel leren omgaan met een Verstappen die dat rijstijl-technisch simpelweg wel afdwingt.

Dit gesprek moet ook deels gaan over etiquette. Wellicht dat men in de middenmoot coulanter is voor elkaar, iets dat Albon eigenhandig ondervond toen hij ooit in de Red Bull plaatsnam. 'They race me so hard', klaagde de Thaise-Brit toentertijd over anderen op het asfalt die hem zonder pardon opzij zetten, terwijl hij zelf over racewinnend materiaal beschikte. Albon had destijds last van het omgekeerde: hij was een rustiger middenveld gewend waarin de werkwijze simpelweg anders, misschien wel 'liever' was. Zodra hij mee moest doen met de grote jongens kwam hij erachter dat ze elkaar in de voorhoede geen centimeter geven. Schijnbaar verschillen de spelregels op verschillende plekken op het veld nou eenmaal, net zoals coureurs die blauwe vlaggen te zien krijgen de strijdbijl kortstondig begraven.

Verstappen heeft die centimeter zelden tot nooit in zijn carrière gegeven en doet dit nu ook niet. Verrassend blijft dat deze opmerking van Sainz kwam en niet van een van de andere middenvelders. Hij heeft immers voor onder meer Ferrari jarenlang meegevochten aan de top. Afgaand op zijn opmerking lijkt het erop dat hij die gloriejaren alweer lichtjes uit het oog verloren is, want anders zou je voor wat klassiek en agressief ellebogenwerk niet meteen over de boordradio mededelen wat je ervan vindt.

Enige nuance die hierin aangebracht dient te worden is dat coureurs dit natuurlijk wel vaker doen. Krijgt George Russell bijvoorbeeld de kans om een concullega voor de bus te gooien dan zal hij dat zeker niet laten. Deze specifieke casus is significant en interessant omdat het verschil in agressie tijdens de Grand Prix goed zichtbaar was en omdat daar ter plekke context aan geboden werd.

Verstappen oogde in Miami namelijk agressiever dan velen om zich heen en Sainz wist dat op hoge snelheid te koppelen aan het feit dat Verstappen jarenlang om zeges en podia gestreden heeft, en niet om enkele punten. Sainz zal er echter aan moeten wennen, want totdat Verstappen de sport beu is, zal hij ongetwijfeld nog wel eens te maken krijgen met zijn oud-teamgenoot.

Dus is Verstappen een pestkop die de orde in het middenveld verstoort, of is hij de enige 'echte' racer in een veld dat te braaf geworden is? Vanuit een historisch perspectief is hij een van de weinigen die weigert de 'gentlemen’s agreements' van de subtop te ondertekenen. In een tijdperk waarin coureurs vaak meer bezig lijken met bandenmanagement en strategische overgave, houdt Verstappen collega's een interessante spiegel voor.

Hij laat zien dat de sport in de kern nog steeds draait om agressie. Of hij nu strijdt om de eerste of de tiende plek, Verstappen blijft de kracht waarop de rest van het veld zich aan te passen heeft. Een pestkop, dus, maar ook een herinnering aan dat in de échte racerij er nooit sprake zou moeten zijn van orde.