Voormalig FIA-kopstuk wijst op leugens: 'Dit is de teleurstellende waarheid'

Het winnen van de presidentsverkiezingen mag geen grote prestatie genoemd worden. Ben Sulayem zorgde er namelijk hoogstpersoonlijk voor dat zijn tegenstanders buitenspel gezet werden. Alle FIA-presidentskandidaten moeten één vicepresident per regio in hun team opnemen en mogen daarbij alleen kiezen uit door de FIA goedgekeurde namen. In Zuid-Amerika werd alleen de vrouw van Bernie Ecclestone geselecteerd, en in Afrika werden slechts twee personen goedgekeurd. Deze drie potentiële vicepresidenten hadden hun steun aan Ben Sulayem al toezegd, waardoor de Emirati in december de enige kandidaat was.

Ben Sulayem gaat daarmee zijn tweede periode in, maar heeft in zijn eerste al behoorlijk wat stof doen opwaaien. Ben Sulayem werd in 2021 voor het eerst verkozen tot FIA-president. Hij versloeg Graham Stoker door vooral de kleine lidstaten aan zijn zijde te krijgen. Na zijn verkiezing duurde het niet lang voordat Ben Sulayem voor het eerst in de aanval ging.

Na de controversiële titelontknoping van 2021 besloot Lewis Hamilton om niet af te reizen naar de FIA-prijzenceremonie. Ben Sulayem zocht de confrontatie meteen op door te zeggen dat de 'regels niet genegeerd konden worden' en nam de woorden 'no forgiveness' in de mond. De nieuwe topman van het bestuursorgaan zette de verhoudingen meteen op scherp door met zware straffen te dreigen richting de grootste naam in de Formule 1.

Later baarde de FIA opzien door te zeggen dat de sieraden en het ondergoed van de coureurs gecheckt zouden worden tijdens de raceweekenden, iets dat tot ongeloof leidde bij de coureurs zelf. Vervolgens kreeg de FIA-man uit de Verenigde Arabische Emiraten ook nog beschuldigingen van seksistische opmerkingen aan de broek. Het maximale boetebedrag voor de coureurs werd daarnaast meteen flink opgeschroefd.

In de jaren daarna waren andere hoofdrolspelers uit de Formule 1 het doelwit. Toto en Susie Wolff kwamen ruim een jaar geleden onder een vergrootglas te liggen na een beschuldiging van het zeer onbetrouwbare Business F1. Op basis daarvan zette de FIA een groot onderzoek op naar het bekende koppel, waarbij het hoofd van Wolff publiekelijk op het hakblok werd gelegd, zonder enig bewijs. Onterecht, bleek later ook.

Verstappen was in Singapore 2024 het haasje. De Limburger gebruikte het F-woord om het gevoel in zijn RB20 in Azerbeidzjan te omschrijven na een verkeerde afstellingskeuze. De toenmalige wereldkampioen kreeg een taakstraf cadeau. Na een flinke boete voor Charles Leclerc voor een identiek vergrijp stuurde de GPDA, de rijdersvakbond, een open brief aan de FIA. De FIA reageerde nooit op die brief, maar verzocht de coureurs wel om zich 'op hun eigen zaken te richten'. Verder voerde de FIA een systeem in waarbij vloeken extreme boetes kon opleveren: driemaal f*ck was genoeg voor een bedrag van 240.000 euro, een schorsing van een maand, én puntenaftrek.

Ben Sulayem heeft ook intern veel schade aangericht. De ene na de andere werknemer werd weggestuurd of vertrok uit onvrede. Zo werd afgelopen week bekend dat de Nederlandse Claire Dubbelman, actief als plaatsvervangend wedstrijdleider, niet langer werkzaam is voor de FIA. Dubbelman begint aan een klus bij de nationale autosportbond van Saoedi-Arabië.

Wedstrijdleiders hebben sinds de aanstelling van Ben Sulayem sowieso geen lange carrière meer. Michael Masi werd na 2021 geslachtofferd en vervangen door Niels Wittich en Eduardo Freitas. In 2024, enkele dagen voor de titelontknoping in Las Vegas, werd opeens het vertrek van Wittich bevestigd, nadat Freitas al langer niet meer werd ingezet.

Wittich heeft nu teruggeblikt op die periode in een interview met de Deutsche Presse-Agentur (DPA). De Duitser geeft aan dat hij in de onderbreking tussen Brazilië en Las Vegas gevraagd werd om naar Zwitserland af te reizen voor een vergadering van de FIA in Genève. 'Dat was op zich niet zo ongewoon. Het gebeurde wel vaker dat we met collega's afspraken om dingen te bespreken of te coördineren.'

Zonder enige waarschuwing kreeg Wittich aan het einde van de vergadering te horen dat hij door de FIA ontslagen werd. 'Ik heb herhaaldelijk gevraagd wat de reden voor deze stap was. Ik heb nog altijd geen antwoord gekregen. Ik weet simpelweg de reden niet', geeft Wittich toe, die niet betrokken was bij enige controverse. De FIA schreef destijds dat Wittich zijn ontslag had ingediend en nieuwe kansen wilde najagen.

'Niels heeft zijn talloze taken als wedstrijdleider professioneel en vol passie uitgevoerd. We bedanken hem voor zijn toewijding en wensen hem al het beste voor de toekomst', luidde de toelichting van de FIA aan het einde van 2024. Wittich maakt nu dus duidelijk dat dit een leugen van Ben Sulayem en de FIA was, en dat hij wel degelijk ontslagen werd. Hij benadrukt bij de Duitse pers dat hij een van velen was. Zo werden ook hoofdsteward Tim Mayer en Formule 2-wedstrijdleider Janette Tan weggestuurd, beiden hoog aangeschreven werknemers van de FIA.

Wittich baalt dan ook van de afloop van zijn carrière bij de FIA. 'Ik houd er een zure smaak van in mijn mond dat zoveel mensen moesten vertrekken. Het gaat hier niet alleen om freelancers, maar ook om velen die uit permanente posities werden ontslagen zonder enige verklaring.

'De FIA had de aanpak dat we bepaalde regels hadden vastgesteld, die we moesten volgen. Ik zorgde ervoor dat die regels gevolgd werden', zo benadrukt Wittich dat hij zich altijd keurig gedragen heeft. De Duitser werd soms als streng gezien door de coureurs. 'Vergeet niet dat de Formule 1-sterren ook als rolmodellen fungeren. De volgende generatie kijkt tegen hen op.'

Wittich beseft dat hij nooit zal weten waarom hij ontslagen werd. 'Ik zal in geen honderd jaar een antwoord krijgen. Het is duidelijk dat niemand van ons gewaardeerd werd en dat andere problemen de prioriteit kregen. Dit was de teleurstellende waarheid waar ik plots mee geconfronteerd werd.' Wat Wittich betreft is het hoofdstuk nu afgesloten. 'Het was een mooie tijd, maar die ligt nu achter ons.'