Titel Verstappen roept twijfel op over F1-regels: Red Bull-coureur zorgde eerder al voor regelveranderingen

Verstappen pakte afgelopen weekend zijn tweede kampioenschap in twee jaar tijd. Voor het tweede jaar op rij ging dat gepaard met de nodige controverse. Vorig jaar werd de safety car-procedure flink in twijfel getrokken en afgelopen weekend keken de media en de FIA naar verschillende regelboekjes. Er was verwarring alom, maar bij het bestuursorgaan wist men zeker dat de titel naar Verstappen ging, al moest de coureur nog even overtuigd worden. De regels zullen ongetwijfeld weer onder de loep genomen worden door de FIA en het kan haast niet zo zijn, dat deze niet veranderd worden. Het zal dus niet de eerste keer zijn dat Verstappen een regelwijziging veroorzaakt.

Verstappen wist in zijn kartdagen en in de Formule 3 indruk te maken op meerdere teambazen in de Formule 1. Red Bull en Mercedes probeerden er met de handtekening van de zestienjarige Verstappen vandoor te gaan. De charme van Helmut Marko, die de Nederlandse coureur een snelle overstap naar de Formule 1 garandeerde, was uiteindelijk voldoende om de keuze op Red Bull te doen laten vallen. Dat de kans in de koningsklasse snel zou komen, bewees Marko door de jonge coureur een eerste vrije training te laten rijden voor het team van Toro Rosso (nu AlphaTauri, red.) op het circuit van Suzuka.

Verstappen was destijds zeventien jaar en drie dagen oud, waarmee hij de jongste coureur was die ooit een sessie verreed in de Formule 1. Meerdere mensen in en rondom de sport fronsten hun wenkbrauwen toen ze zagen dat Verstappen in mocht stappen. Daarbovenop komt het feit dat de huidige wereldkampioen een jaar later een zitje had bemachtigd bij Toro Rosso. De organisatie van Red Bull moest er dus voor zorgen dat Verstappen voldoende kilometers zou maken om een superlicentie te krijgen. De coureur reed meerdere vrije trainingen in het restant van het Formule 1-seizoen en moest vierhonderd kilometer rijden in een aparte test om een superlicentie te bemachtigen. Een normaal rijbewijs had de Limburger destijds nog niet eens.

Het feit dat een zeventienjarige niet in een straatauto mocht rijden, maar wel in een Formule 1-bolide, viel natuurlijk ook op bij de FIA. Verstappen had een superlicentie te pakken, dus het bestuursorgaan kon hem niet verbieden om in 2015 zijn eerste volledige seizoen in de sport te verrijden. De FIA besloot echter wel de regelgeving aan te passen. De conclusie was dat een zeventienjarige veel te jong is om in te stappen in de koningsklasse van de autosport. Hierdoor besloot de FIA dat een coureur minimaal achttien jaar oud moest zijn om een superlicentie te kunnen bemachtigen. Dit onderdeel van de regelgeving heet in volksmond van de Formule 1 ook wel de ‘Verstappen-rule’.

Naast het feit dat men de coureur te jong vond, was er nog een probleem in de ogen van de FIA en criticasters. Verstappen zou namelijk te weinig ervaring hebben in raceauto’s. Het klopt dat de nu meervoudig racewinnaar slechts één jaar in de Formule 3 had gereden. De FIA besloot dat een rijder minimaal veertig punten moest verdienen in de verschillende opstapklassen als ze een kans wilden maken op een Formule 1-zitje.

Dat gedeelte van de regelgeving werd dit jaar ook weer relevant. Marko wilde immers graag Colton Herta aantrekken voor het vrijgekomen zitje bij AlphaTauri. Daar stak de FIA natuurlijk een stokje voor, aangezien de Amerikaan nog geen veertig superlicentiepunten had. Het bestuursorgaan wilde geen uitzondering maken en Herta moet nog altijd wachten op zijn kans. Will Buxton dacht het zijne van de hele situatie.

Verstappen staat bekend om zijn agressieve rijstijl. Dat heeft de Red Bull-coureur al meermaals een tijdstraf opgeleverd. Dit heeft er een aantal keren voor gezorgd dat hij zelfs van het podium werd gestoten nadat de race al voorbij was. Het zorgde er zelfs voor dat er een ‘Verstappen-rule’ 2.0 kwam in de Formule 1. Verschillende andere coureurs hadden namelijk opgemerkt dat de jonge rijder heel agressief zijn positie verdedigde en vaak onder het remmen van zijn lijn af kwam. Na enkele incidenten tussen Verstappen en Kimi Räikkönen besloot de FIA in te grijpen.

Voor de Grand Prix van de Verenigde Staten van 2016 werd er een nieuwe regel gehandhaafd door de wedstrijdleiding. Coureurs mochten niet meer van hun lijn afwijken onder het remmen. Er werd namelijk een extra regel toegevoegd aan het zinnetje: ‘geen enkele auto mag gereden worden op een manier dat deze gevaar veroorzaakt voor andere coureur.’ De regel die er aan werd toegevoegd stelde dat coureurs die zich schuldig bevonden aan ‘het abnormaal veranderen van richting onder het remmen’ door de stewards bekeken zouden worden.

Waar Ferrari eerst nog de dupe was van zulke acties, zonder dat Verstappen daar een straf voor kreeg, werd Sebastian Vettel als eerste bestraft onder deze nieuwe regelgeving. Tijdens de Grand Prix van Mexico van dat jaar verdedigde de Duitser te stevig ten opzichte van Daniel Ricciardo. Vettel reed destijds voor de Italiaanse renstal en kreeg een tijdstraf van tien seconden. Dat kostte de Ferrari-rijder een hoop punten, aangezien hij hierdoor niet meer op het podium eindigde, maar vijfde, achter zowel Ricciardo als Verstappen. Na minder dan een half jaar had de FIA echter al genoeg van de ‘Verstappen-rule’ 2.0 en besloot het deze te schrappen voor het 2017-seizoen om coureurs zo meer vrijheid te geven tijdens de gevechten op de baan.

De Grand Prix van Abu Dhabi van 2021 heeft een stempel gedrukt op de Formule 1. Het seizoen was zenuwslopend door de titelstrijd tussen Verstappen en Lewis Hamilton. Deze strijd moest beslist worden in een zinderende apotheose op het Yas Marina Circuit in Abu Dhabi. Het leek op een anticlimax uit te lopen voor Verstappen, nadat Hamilton een groot gat had getrokken naar de Red Bull-coureur. De race werd echter op zijn kop gezet door een crash van Nicholas Latifi. De safety car moest immers ingezet worden, waardoor het veld weer dichter op elkaar kwam te rijden.

Tussen Verstappen en Hamilton zaten er echter vijf gelapte auto’s. Als de race zou herstarten in de volgorde waarin de coureurs op dat moment reden, dan had de Nederlander moeilijk de aanval kunnen openen op de zevenvoudig wereldkampioen. Michael Masi, de wedstrijdleider dat jaar, besloot echter de vijf auto’s tussen de twee titelrivalen vandaan te halen en de race een ronde later te hervatten, wat betekende dat er nog één ronde te rijden was. Er waren echter een aantal problemen met deze interpretatie van de regels. Ten eerste werden niet alle gelapte auto’s voorbij aan de safety car gestuurd, waardoor enkele rijders benadeeld werden. Ten tweede moet de wedstrijdleider nog een extra ronde de safety car buiten laten voordat er weer geracet kan worden. Dit had betekend dat de seizoensfinale achter de safety car was geëindigd, wat een ware anticlimax was geweest.

Mercedes was, en is nog steeds, woest over de situatie, terwijl Christian Horner vindt dat Masi maar één fout heeft gemaakt. Volgens de Red Bull-teambaas had de wedstrijdleider alle gelapte auto’s voorbij moeten laten gaan aan de safety car. Door de keuze van Masi wist Verstappen uiteindelijk zijn eerste wereldtitel te winnen, maar dat was dus niet zonder de nodige controverse. Een deel van de Formule 1-wereld was teleurgesteld in het einde van een geweldig seizoen. Er moest verandering komen, wat indirect teweeg werd gebracht door de titel van Verstappen.

Die verandering kwam er ook wel. Mohammed Ben Sulayem besloot een uitgebreid onderzoek te starten naar de gebeurtenissen rond de safety car-situatie in Abu Dhabi. Dat was direct de eerste taak van de kersverse FIA-president. Ben Sulayem koos ervoor om Masi te ontslaan en het regelboekje enigszins aan te passen. Er werd welgeteld één woordje aangepast, aangezien het ambigue ‘any lapped cars’ werd vervangen door het duidelijke ‘all lapped cars’. Een verandering die voor menig Formule 1-fan niet voldoende was na het controversiële einde in Abu Dhabi.

Verstappen en de herstart na een safety car-situatie zijn in de afgelopen twee jaren een vreemd huwelijk gebleken. In Abu Dhabi wilde Mercedes niet alleen dat Verstappen de titel werd ontnomen door de keuze van de wedstrijdleiding, maar ook omdat hij Hamilton zou hebben ingehaald toen de safety car eenmaal weer op weg was naar de pitstraat. Verstappen werd uiteindelijk niet schuldig bevonden, maar het klopt wel dat hij naast Hamilton reed toen de safety car-lampen eenmaal waren uitgegaan; een situatie die zich een aantal maanden later weer voordeed.

Tijdens de eerste race van het 2022-seizoen, de Grand Prix van Bahrein, besloot de Red Bull-coureur namelijk hetzelfde te doen bij Charles Leclerc. Dit leverde hem uiteindelijk helemaal niks op, omdat de Monegask telkens een veel betere herstart kende. Verstappen moest immers een krappere lijn rijden in de laatste bocht, waardoor zijn exit werd gecompromitteerd. Een week later in Saoedi-Arabië deed Verstappen het dunnetjes over en toen had de FIA er genoeg van. Het bestuursorgaan zorgde ervoor dat dergelijke acties verboden werden voor de toekomst. Een regelverandering waar de coureur van Red Bull dus wel direct invloed op had.

Het afgelopen weekend legde weer een aantal pijnlijke plekken bloot in de regelgeving van de FIA. Alles werd volgens het boekje uitgevoerd omtrent het uitdelen van de punten na de Grand Prix van Japan, maar het zorgde wel voor een hoop verwarring. Niemand wist namelijk dat de regel bestond. Aangezien de race gewoon werd afgevlagd, ondanks dat slechts 53 procent van de raceafstand werd verreden, mochten alle punten worden vergeven. Had de race geëindigd onder een rode vlag, dan had Verstappen bijvoorbeeld maar 19 punten gekregen en had hij dus nog geen titelfeestje kunnen vieren.

Alhoewel de regels werden gevolgd, roept het reglement toch enige vragen op. Als de race maar drie ronden had geduurd, maar wel onder normale omstandigheden werd afgevlagd, dan waren de volle punten uitgedeeld. Als de race door een rode vlag werd stilgelegd na dertig ronden en niet meer werd hervat, dan hadden de coureurs het moeten doen met driekwart van de punten. Dat klinkt als een scheve regel en het kan niet zo zijn dat de FIA er niets mee doet. Zo kan Verstappen, voor de zoveelste keer in zijn Formule 1-carrière, (in)direct verantwoordelijk zijn voor een verandering in de regelgeving. Zelf zag de tweevoudig wereldkampioen in ieder geval de humor in van de situatie.